Niedokrwistość z niedoboru żelaza to najczęstsze schorzenie hematologiczne u dzieci. Szacuje się, że niedobór tego pierwiastka dotyczy ok. 30-40% dzieci w krajach rozwiniętych.

Żelazo jest niezwykle ważnym mikroelementem – jest składnikiem hemoglobiny i mioglobiny, uczestniczy w transporcie tlenu do komórek. Jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu, a szczególnie układu nerwowego i odporności.

Główne objawy niedokrwistości to: bladość skóry i spojówek, szorstka skóra, apatia, brak chęci do zabawy, ospałość.

Częstość występowania niedokrwistości z niedoboru żelaza u niemowląt i małych dzieci jest tak duża m.in. z uwagi na wysokie zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Niekiedy trudno dostarczyć odpowiednią ilość żelaza wraz z dietą dziecka, szczególnie gdy nasz maluch jest niejadkiem.

Produkty bogate w żelazo to:

• jaja, mięso, a szczególnie cielęcina i królik,
• warzywa (natka pietruszki, buraki, groszek zielony), soczewica, pieczywo, kasze, orzechy.

Co zwiększa przyswajanie żelaza?

• witamina C (papryka, natka pietruszki, papryka czerwona, porzeczki, jarmuż, sok pomarańczowy)
• obecność mięsa w posiłku

Co utrudnia przyswajanie żelaza?

• herbata (zawiera taniny, które blokują żelazo)
• zbyt dużo wapnia w diecie (np. pochodzące ze zbyt dużej ilości spożywanego mleka)
• słodycze z czekoladą

Jadłospis dla dzieci z niedokrwistością

Dzień 1.

śniadanie: kasza jaglana ma mleku z morelami

II śniadanie: marchewka gotowana, jabłko

obiad: pulpety z cielęciny z pietruszką, ziemniaki, buraczki gotowane, sok pomarańczowy

podwieczorek: jogurt z malinami

kolacja: bułka grahamka z twarożkiem, pomidor, sałata

Dzień 2.

śniadanie: bułka z pastą jajeczną, mleko matki lub zastępcze modyfikowane

II śniadanie: gotowane brokuły

obiad: ryba pieczona, ziemniaki, gotowane brokuły, sok porzeczkowy

podwieczorek: mleko matki lub zastępcze modyfikowane

kolacja: jajko na miękko, bułka grahamka z masłem, ogórek

Dzień 3.

śniadanie: kanapka z pasztetem z soczewicy czerwonej, mleko matki lub zastępcze modyfikowane

II śniadanie: banan;

obiad: kotleciki z kaszy gryczanej z pietruszką, buraczki gotowane, ziemniaki

podwieczorek: mus jabłkowy

kolacja: budyń jaglany z malinami mleko matki lub zastępcze modyfikowane

Przykłady produktów, które warto zamienić przy niedokrwistości u dziecka

• bułka kajzerka --> bułka grahamka
• ryż --> kasza jęczmienna
• kasza manna --> kasza jaglana
• mięso drobiowe --> cielęcina, królik

dr n. o zdr. Katarzyna Różycka

dietetyk kliniczny w Centrum Medycznym CMP Piaseczno

Bibliografia:

1. Baker R., Greer F.R. and The Committee on Nutrition: Diagnosis and Prevention of Iron Deficiency and Iron‑Deficiency Anemia In Infant and Young Children (0‑3 Years of Age). Pediatrics 2010; 126: 1040.
2. Albrecht K., Matysiak M. Zalecenia dietetyczne w profilaktyce i leczeniu nierozrostowych chorób układu krwiotwórczego. Nowa Pediatr.2018;22(3):60-69.