Tarczyca – budowa funkcje i rola

Tarczyca – budowa funkcje i rola

Tarczyca u człowieka jest gruczołem dokrewnym zlokalizowanym w przednio-dolnej części szyi. Szacuje się, że jej choroby mogą dotyczyć nawet 22% polskiego społeczeństwa. Zaburzenia funkcjonowania gruczołu mogą stanowić źródło licznych dolegliwości ogólnoustrojowych.[1] W dzisiejszym artykule odpowiemy na pytanie, jaką rolę pełni tarczyca.

Tarczyca – budowa i funkcje

Tarczyca to jeden z największych gruczołów dokrewnych w organizmie człowieka. Zbudowana jest z dwóch płatów, lewego i prawego, oraz węziny przylegającej do przedniej ściany tchawicy. Każdy z płatów powinien mieć około 5 cm wysokości, 3 cm szerokości oraz 2 cm grubości. Tarczycy waży około 25 gramów i otoczona jest torebką z tkanki łącznej, która wnika do wnętrza gruczołu.[2]

Ma za zadanie produkowanie trzech hormonów: tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3) i kalcytoniny. Dwa pierwsze odpowiadają za regulowanie procesów metabolicznych, prawidłowy rozwój organizmu, czynność układu krążenia oraz nerwowego. Kalcytonina natomiast wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Funkcję tarczycy warunkuje przy tym prawidłowe wydzielanie hormonu tyreotropowego (TSH) przez przysadkę mózgową.[3]

Jak można oznaczyć funkcje tarczycy w praktyce klinicznej?

Opisana, ważna rola tarczycy sprawia, że wszelkie nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu wymagają odpowiedniej diagnostyki oraz wprowadzenia terapii. W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się oznaczanie stężeń tyreotropiny (TSH), wolnej tyroksyny (fT 4) i wolnej trijodotyroniny (fT 3). Podstawą działań endokrynologa jest przy tym regularne kontrolowanie stężenia TSH w surowicy krwi. Warto przy tym zaznaczyć, iż liczne choroby ogólnoustrojowe oraz stosowane leki mogą zaburzać obraz kliniczny, utrudniając diagnostykę.[4]

Rozpoznanie chorób tarczycy często uzupełnione jest badaniem palpacyjnym oraz ultrasonograficznym (USG), które pozwala uzyskać hipoechogeniczny wizerunek gruczołu tarczowego charakterystyczny dla niektórych chorób autoimmunologicznych, nawet gdy badania z surowicy krwi wyszły prawidłowo.[5]

Jak zadbać o prawidłowe funkcjonowanie tarczycy?

Aby prawidłowa funkcja tarczycy w organizmie została zachowana, należy pamiętać o utrzymywaniu odpowiedniego stężenia jodu w organizmie. Jego niedobór utrudnia prawidłowe wytwarzanie hormonów, z kolei nadwyżka może predestynować do wystąpienia chorób autoimmunologicznych. Ważne działanie profilaktyczne ma także selen, którego największe stężenie w organizmie znajduje się właśnie w tarczycy. Jego niedobór może prowadzić do niszczenia komórek gruczołu. Dodatkowo związek łagodzi skutki zbyt wysokiego stężenia jodu oraz odczuwanie typowych dla chorób tarczycy objawów, do których należy obniżenie nastroju, senność oraz uczucie zmęczenia.[6]

Zaburzenia tarczycy wpływają negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu. Z tego powodu tak ważne pozostaje odpowiednie rozpoznanie choroby. Endokrynolog z Centrum Medycznego CMP przeprowadzi skrupulatną diagnostykę zaburzeń funkcjonowania gospodarki hormonalnej oraz wdroży odpowiednie leczenie.

 

 

[1] Malwina Listkowska, Leczenie chorób tarczycy, Łódź, 2018, s. 3.

[2] Ibidem, s. 3.

[3] Aneta Sara Lis, Farmakoterapia chorób tarczycy ze szczególnym uwzględnieniem choroby Hashimoto i choroby Gravesa-Basedowa, Gostyń, 2021, s. 3; Joanna Karpińska, et. al., Pierwotne, wtórne i jatrogenne zaburzenia czynności tarczycy, Choroby Serca i Naczyń, tom 4, nr 1/2007, s. 48.

[4] Joanna Karpińska, et. al., op. cit., s. 48-49.

[5] Magdalena J. Woźniak, Beata Matyjaszek-Matuszek, Najczęstsze błędy w diagnostyce i leczeniu chorób tarczycy, LEKARZ POZ, nr 5/2022s. 332.

[6] Aneta Sara Lis, op. cit., s. 3.

-->