USG układu moczowego u dzieci

USG układu moczowego u dziecka to nieinwazyjne badanie ultrasonograficzne umożliwiające ocenę nerek, układu kielichowo-miedniczkowego oraz pęcherza moczowego. Badanie może stanowić element diagnostyki między innymi przy nawracających zakażeniach układu moczowego, bólu podczas oddawania moczu, częstomoczu, obecności krwi w moczu, podejrzeniu wodonercza lub poszerzenia miedniczki nerkowej. USG wykonuje się również w celu kontroli wcześniej rozpoznanych nieprawidłowości i wad układu moczowego.

Kiedy warto wykonać USG układu moczowego u dziecka

Badanie może zostać zalecone, jeśli objawy dziecka lub wyniki badań wymagają dokładniejszej oceny nerek i pęcherza moczowego. Wskazaniem do wykonania USG mogą być między innymi:

• nawracające zakażenia układu moczowego u dziecka,
• ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
• częste oddawanie moczu lub częstomocz u dziecka,
• ból w okolicy nerek lub pęcherza,
• krew w moczu lub krwiomocz u dziecka,
• nieprawidłowe wyniki badania moczu,
• podejrzenie poszerzenia miedniczki nerkowej,
• podejrzenie wodonercza,
• nieprawidłowości układu moczowego stwierdzone wcześniej, również podczas badań prenatalnych,
• kontrola wcześniej rozpoznanych wad lub zmian w obrębie nerek i dróg moczowych.

Nie każdy z wymienionych objawów oznacza nieprawidłowość możliwą do uwidocznienia w USG. Wynik badania interpretowany jest z uwzględnieniem objawów dziecka, badania lekarskiego i wyników pozostałej diagnostyki.

Co ocenia USG układu moczowego u dzieci

Podczas USG układu moczowego lekarz ocenia nerki, układ kielichowo-miedniczkowy oraz pęcherz moczowy, zwracając uwagę na ich budowę, wielkość, położenie i ewentualne nieprawidłowości. W zależności od wskazań badanie może obejmować również ocenę pęcherza przed i po oddaniu moczu.

Nerki i układ kielichowo-miedniczkowy

Lekarz ocenia położenie, wielkość i budowę nerek, strukturę ich miąższu oraz układ kielichowo-miedniczkowy. Badanie pozwala uwidocznić między innymi jego poszerzenie oraz może być wykorzystywane do wykrywania i monitorowania wybranych wad wrodzonych, torbieli i innych nieprawidłowości widocznych w ultrasonografii. W badaniach kontrolnych aktualny obraz może zostać porównany z wcześniejszymi wynikami, aby ocenić dynamikę obserwowanych zmian.

Pęcherz moczowy u dziecka

Odpowiednio wypełniony pęcherz umożliwia ocenę jego kształtu, ścian i zawartości. W zależności od wskazań lekarz może również wykonać ocenę po oddaniu moczu, aby sprawdzić, czy w pęcherzu pozostaje mocz zalegający po mikcji. Ocena pęcherza może mieć szczególne znaczenie u dzieci z nawracającymi zakażeniami układu moczowego, częstomoczem lub innymi zaburzeniami oddawania moczu.

Zakażenie układu moczowego – czy potrzebne jest USG

Zakażenie układu moczowego u dziecka rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie objawów oraz badań moczu. USG nie potwierdza samego zakażenia, ale może stanowić element dalszej diagnostyki, szczególnie w przypadku nawracających infekcji. Badanie pozwala ocenić budowę nerek i pęcherza oraz wykryć niektóre nieprawidłowości anatomiczne, które mogą mieć znaczenie dla dalszego postępowania.

W przypadku nawracających zakażeń lekarz może również rozważyć potrzebę dalszej diagnostyki w kierunku odpływu pęcherzowo-moczowodowego (VUR). Standardowe USG nie potwierdza ani nie wyklucza VUR, ale może wskazać nieprawidłowości wymagające pogłębionej oceny.

Zapalenie pęcherza u dziecka

Zapalenie pęcherza u dziecka nie zawsze oznacza konieczność wykonania USG. W rozpoznaniu zakażenia podstawowe znaczenie mają objawy oraz badania laboratoryjne, w tym badanie moczu. USG może zostać zalecone między innymi w przypadku nawracających zakażeń, nietypowego przebiegu choroby lub podejrzenia nieprawidłowości w budowie układu moczowego. Decyzję o zakresie dalszej diagnostyki lekarz podejmuje z uwzględnieniem wieku dziecka, przebiegu infekcji i dotychczasowych wyników.

Krew lub białko w moczu u dziecka – kiedy wykonuje się USG

Krew w moczu u dziecka może być widoczna gołym okiem lub zostać wykryta dopiero podczas badania laboratoryjnego. Krwiomocz ma wiele możliwych przyczyn i nie każdą z nich można rozpoznać za pomocą ultrasonografii. USG może jednak stanowić jeden z elementów diagnostyki i umożliwić ocenę nerek oraz pęcherza moczowego. Podobnie białko w moczu u dziecka nie wskazuje samo w sobie na konkretną chorobę ani nie oznacza automatycznie konieczności wykonania USG. W zależności od wyniku badań, objawów i historii medycznej dziecka lekarz może zdecydować o wykonaniu USG lub poszerzeniu diagnostyki.

Jak wygląda USG układu moczowego u dziecka

Badanie wykonywane jest za pomocą głowicy ultrasonograficznej przykładanej do skóry. Dziecko najczęściej leży na kozetce, a lekarz nakłada na badaną okolicę niewielką ilość żelu i kolejno obrazuje nerki, układ kielichowo-miedniczkowy oraz pęcherz moczowy. W trakcie badania dziecko może zostać poproszone o zmianę pozycji. W zależności od wskazań ocena pęcherza może przebiegać dwuetapowo.

Najpierw lekarz bada odpowiednio wypełniony pęcherz, oceniając między innymi jego kształt, ściany i zawartość. Następnie dziecko może zostać poproszone o oddanie moczu, po czym lekarz ponownie ocenia pęcherz, aby sprawdzić ilość moczu zalegającego po mikcji. USG jest badaniem nieinwazyjnym i wykorzystuje fale ultradźwiękowe, dlatego nie wiąże się z ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie.

Jak przygotować dziecko do USG układu moczowego

Odpowiednie wypełnienie pęcherza moczowego może mieć znaczenie dla prawidłowej oceny jego struktur. Sposób przygotowania zależy od wieku dziecka, dlatego przed wizytą warto pamiętać o kilku zasadach:

• starsze dzieci mogą zostać poproszone o wypicie odpowiedniej ilości niegazowanego płynu przed badaniem,
• przed rozpoczęciem USG dziecko nie powinno opróżniać pęcherza, jeśli takie zalecenie zostało przekazane podczas rejestracji,
• u niemowląt i najmłodszych dzieci przygotowanie dostosowuje się do wieku oraz sposobu karmienia,
• dokładną ilość płynu i czas jego wypicia należy sprawdzić podczas rejestracji, ponieważ zalecenia mogą zależeć od wieku dziecka i zakresu badania.

Na wizytę warto zabrać wcześniejsze wyniki USG, wyniki badań moczu, wypisy ze szpitala oraz dokumentację dotyczącą wcześniej rozpoznanych nieprawidłowości. Jeśli zmiany w obrębie nerek lub dróg moczowych zostały wykryte jeszcze podczas ciąży, pomocna może być również dokumentacja badań prenatalnych.

USG układu moczowego u dzieci – Warszawa, Piaseczno

W wybranych placówkach Centrum Medycznego CMP w Warszawie, Piasecznie, Józefosławiu i Ząbkach wykonujemy USG układu moczowego u dzieci, obejmujące ocenę nerek, układu kielichowo-miedniczkowego oraz pęcherza moczowego. Badanie może stanowić element diagnostyki nawracających zakażeń układu moczowego, zaburzeń oddawania moczu, krwiomoczu, poszerzenia miedniczki nerkowej, wodonercza oraz innych nieprawidłowości dotyczących układu moczowego. USG może być wykonywane również u niemowląt i noworodków, jeśli istnieją odpowiednie wskazania medyczne.