USG ciąży mnogiej – badanie III trymestru (28–32 tydzień)

USG III trymestru ciąży mnogiej wykonywane między 28. a 32. tygodniem ciąży pozwala ocenić wzrastanie każdego płodu, porównać ich biometrię i szacowaną masę ciała oraz sprawdzić warunki dalszego rozwoju przed porodem. Podczas badania lekarz ocenia każdy płód oddzielnie, zwracając uwagę między innymi na tempo wzrastania, czynność serca, ruchy i położenie płodów, ilość płynu owodniowego w poszczególnych workach oraz lokalizację łożyska lub łożysk. Szczególne znaczenie ma porównanie wyników poszczególnych płodów oraz ich odniesienie do wcześniejszych badań.

Zakres USG III trymestru ciąży mnogiej

Każdy płód jest identyfikowany i oceniany oddzielnie. Podczas badania lekarz może ocenić między innymi:

• biometrię każdego płodu,
• szacowaną masę ciała każdego płodu (EFW),
• tempo wzrastania poszczególnych płodów,
• różnice w wielkości i szacowanej masie między płodami,
• czynność serca każdego płodu,
• ruchy płodów,
• położenie każdego płodu,
• ilość płynu owodniowego w poszczególnych workach,
• lokalizację i wygląd łożyska lub łożysk,
• wybrane elementy anatomii możliwe do oceny na tym etapie ciąży.

Aktualne wyniki mogą zostać porównane z wcześniejszymi badaniami ultrasonograficznymi, co pozwala ocenić dynamikę wzrastania poszczególnych płodów.

Dlaczego USG w 28.–32. tygodniu ciąży mnogiej jest ważne

W ciąży bliźniaczej lub innej ciąży mnogiej poszczególne płody mogą wzrastać w różnym tempie. Dlatego w III trymestrze istotna jest nie tylko ocena wielkości każdego z nich, ale również porównanie ich wzrastania i sprawdzenie, jak zmieniają się poszczególne parametry w kolejnych badaniach. USG wykonywane między 28. a 32. tygodniem pozwala ocenić, czy każdy płód wzrasta odpowiednio do wieku ciążowego oraz czy pomiędzy płodami występują różnice wymagające dalszej obserwacji lub pogłębionej diagnostyki.

Różnica masy płodów – czym jest dyskordancja wzrastania

Płody w ciąży mnogiej nie muszą mieć identycznej wielkości ani szacowanej masy ciała. Lekarz ocenia jednak wielkość różnicy między nimi oraz sprawdza, jak zmienia się ona w kolejnych badaniach. Różnicę w szacowanej masie ciała między płodami określa się jako dyskordancję masy płodów. Jej ocena pomaga lekarzowi określić, czy wzrastanie poszczególnych płodów wymaga dokładniejszej obserwacji. Jeżeli jest ona istotna lub zwiększa się w kolejnych pomiarach, może wymagać częstszej obserwacji lub rozszerzenia diagnostyki. Znaczenie ma więc nie tylko aktualna szacowana masa każdego płodu, ale przede wszystkim tempo jego wzrastania i zmiany obserwowane w kolejnych badaniach.

Ciąża jednokosmówkowa i dwukosmówkowa w III trymestrze

Sposób monitorowania ciąży mnogiej zależy między innymi od kosmówkowości i owodniowości, czyli układu kosmówek, łożyska lub łożysk oraz worków owodniowych. W ciąży bliźniaczej może występować między innymi:

• ciąża dwukosmówkowa dwuowodniowa,
• ciąża jednokosmówkowa dwuowodniowa,
• ciąża jednokosmówkowa jednoowodniowa.

W ciąży jednokosmówkowej płody korzystają ze wspólnego łożyska, dlatego sposób monitorowania różni się od ciąży dwukosmówkowej. Lekarz zwraca szczególną uwagę na wzrastanie każdego płodu, różnice występujące między nimi oraz pozostałe parametry istotne dla dalszego przebiegu ciąży. W ciążach z trzema lub większą liczbą płodów układ kosmówek, łożysk i worków owodniowych może być bardziej złożony i oceniany jest indywidualnie.

sFGR i różnice we wzrastaniu płodów

Jednym z problemów wymagających szczególnego monitorowania w ciąży mnogiej może być selektywne ograniczenie wzrastania płodu (sFGR). Dotyczy ono sytuacji, w której wzrastanie jednego z płodów jest ograniczone w stosunku do wartości oczekiwanych dla danego wieku ciążowego i wymaga oceny w odniesieniu do drugiego płodu. Ocena nie opiera się na pojedynczym pomiarze. Lekarz analizuje biometrię, szacowaną masę ciała, różnice między płodami, dynamikę zmian oraz pozostałe informacje dotyczące przebiegu ciąży.

W przypadku stwierdzenia istotnych różnic we wzrastaniu płodów lekarz może zalecić rozszerzenie diagnostyki o badanie Dopplera, umożliwiające ocenę przepływów w wybranych naczyniach. W Centrum Medycznym CMP badanie Dopplera stanowi odrębną usługę diagnostyczną.

Oznaczenie i położenie płodów w III trymestrze

Podczas USG każdy płód jest identyfikowany i opisywany oddzielnie. Stosowane w dokumentacji oznaczenia pozwalają przypisać wyniki biometrii i pozostałe parametry do konkretnego płodu oraz porównywać je podczas kolejnych badań. Lekarz ocenia również położenie każdego płodu, w tym płodu znajdującego się najbliżej szyjki macicy. W ciąży bliźniaczej położenie płodów może mieć znaczenie dla późniejszego planowania porodu.

Między 28. a 32. tygodniem położenie płodów może się jeszcze zmieniać, dlatego wynik tego badania nie przesądza samodzielnie o sposobie rozwiązania ciąży. Przy planowaniu porodu lekarz bierze pod uwagę również rodzaj ciąży mnogiej, wiek ciążowy, szacowaną masę płodów oraz pozostałe czynniki kliniczne.

Jak wygląda USG III trymestru ciąży mnogiej

Badanie najczęściej wykonywane jest przez powłoki brzuszne. Lekarz nakłada na brzuch niewielką ilość żelu, a następnie identyfikuje i kolejno ocenia poszczególne płody. USG ciąży mnogiej może trwać dłużej niż badanie ciąży pojedynczej, ponieważ biometria, szacowana masa ciała, czynność serca, położenie oraz pozostałe parametry oceniane są dla każdego płodu oddzielnie.

Jeżeli ułożenie któregoś z płodów utrudnia uzyskanie odpowiedniego obrazu, lekarz może poprosić pacjentkę o zmianę pozycji lub, w razie potrzeby, zalecić uzupełniającą kontrolę. Badanie wykorzystuje fale ultradźwiękowe i nie wiąże się z ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie. USG III trymestru ciąży mnogiej nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie trzeba pozostawać na czczo ani odstawiać przyjmowanych leków.

Na wizytę warto zabrać:

• kartę przebiegu ciąży,
• wyniki wcześniejszych badań USG,
• opis USG połówkowego ciąży mnogiej,
• dokumentację dotyczącą kosmówkowości i owodniowości,
• pozostałą dokumentację związaną z przebiegiem ciąży.

Wcześniejsze wyniki są szczególnie przydatne, ponieważ umożliwiają porównanie pomiarów i ocenę dynamiki wzrastania każdego płodu.

USG III trymestru ciąży mnogiej w Warszawie i Piasecznie

W wybranych placówkach Centrum Medycznego CMP w Warszawie, Piasecznie i Łomiankach wykonujemy USG III trymestru ciąży mnogiej między 28. a 32. tygodniem ciąży. Podczas badania każdy płód oceniany jest indywidualnie, a uzyskane pomiary pozwalają porównać tempo ich wzrastania, biometrię oraz szacowaną masę ciała. Lekarz bierze pod uwagę również rodzaj ciąży mnogiej i jej dotychczasowy przebieg, a uzyskane wyniki mogą stanowić podstawę do zaplanowania dalszej obserwacji przed porodem.