USG tarczycy u dziecka

Powiększona tarczyca, wyczuwalny guzek lub zgrubienie na szyi, nieprawidłowy wynik TSH albo spowolnienie tempa wzrastania mogą być wskazaniem do pogłębienia diagnostyki. USG tarczycy u dzieci to bezbolesne, nieinwazyjne badanie obrazowe, które pozwala ocenić położenie, wielkość i budowę gruczołu oraz wykryć zmiany wymagające dalszej obserwacji lub konsultacji specjalistycznej.

Jakie objawy mogą wskazywać na choroby tarczycy u dziecka

Choroby tarczycy u dzieci nie zawsze powodują charakterystyczne dolegliwości. Pierwszym sygnałem może być widoczne lub wyczuwalne powiększenie gruczołu, zgrubienie w przedniej części szyi albo nieprawidłowy wynik badań laboratoryjnych.

Zaburzenia pracy tarczycy mogą również wpływać na rozwój i codzienne funkcjonowanie dziecka. Niepokój mogą wzbudzić między innymi:

• spowolnienie tempa wzrastania,
• nadmierna senność i przewlekłe zmęczenie,
• pogorszenie koncentracji i trudności w nauce,
• suchość skóry i zaparcia,
• nadmierna pobudliwość lub rozdrażnienie,
• drżenie rąk i uczucie kołatania serca,
• nieuzasadniona zmiana masy ciała,
• podwyższone lub obniżone stężenie TSH,
• podejrzenie niedoczynności lub nadczynności tarczycy,
• podejrzenie choroby Hashimoto albo innego zapalenia tarczycy.

Objawy te nie są swoiste wyłącznie dla chorób tarczycy. O zakresie dalszej diagnostyki decyduje lekarz po zebraniu wywiadu i zbadaniu dziecka.

Guzek na szyi u dziecka – czy zmiana pochodzi z tarczycy

Wyczuwalny guzek lub zgrubienie na szyi u dziecka nie zawsze znajduje się w obrębie tarczycy. Przyczyną mogą być także powiększone węzły chłonne, torbiele szyi lub inne zmiany tkanek miękkich. Badanie ultrasonograficzne pozwala określić położenie zmiany, ocenić jej budowę oraz sprawdzić, czy jest związana z gruczołem tarczowym. U dzieci w obrębie szyi mogą występować między innymi wrodzone torbiele środkowe lub boczne, dlatego dokładne ustalenie źródła zgrubienia ma znaczenie dla wyboru dalszego postępowania.

Kiedy lekarz może zalecić USG tarczycy u dziecka

USG tarczycy może zostać wykonane między innymi w przypadku:

• powiększenia tarczycy lub podejrzenia wola,
• wyczuwalnego guzka albo zgrubienia w przedniej części szyi,
• asymetrii szyi,
• nieprawidłowych wyników TSH, fT3 lub fT4,
• dodatnich przeciwciał przeciwtarczycowych,
• podejrzenia choroby Hashimoto,
• podejrzenia zapalenia tarczycy,
• niedoczynności lub nadczynności tarczycy,
• rodzinnego występowania chorób tarczycy,
• monitorowania wcześniej rozpoznanych guzków, torbieli lub zmian zapalnych,
• kontroli budowy tarczycy w trakcie opieki endokrynologicznej.

USG ocenia wygląd i budowę gruczołu. Nie zastępuje badań laboratoryjnych, które służą do oceny jego funkcjonowania.

USG tarczycy przy chorobie Hashimoto u dzieci

Choroba Hashimoto jest autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy, które może prowadzić do zaburzenia jej funkcjonowania. W badaniu USG lekarz może stwierdzić między innymi niejednorodną, obniżoną echogenicznie strukturę miąższu oraz zmianę wielkości gruczołu. Samo USG nie wystarcza jednak do rozpoznania Hashimoto. Wynik badania interpretuje się razem z objawami dziecka oraz wynikami oznaczeń TSH, fT4 i przeciwciał przeciwtarczycowych. Połączenie badań obrazowych i laboratoryjnych pozwala lekarzowi pełniej ocenić stan tarczycy.

Czy USG wykrywa niedoczynność lub nadczynność tarczycy

USG nie mierzy poziomu hormonów i nie pozwala bezpośrednio rozpoznać niedoczynności ani nadczynności tarczycy. Może natomiast wykazać zmiany w budowie gruczołu, które występują w przebiegu niektórych chorób prowadzących do zaburzeń hormonalnych. Do oceny pracy tarczycy służą przede wszystkim badania laboratoryjne, takie jak TSH, fT3 i fT4. Wyniki krwi oraz obraz USG wzajemnie się uzupełniają.

Jak przebiega USG tarczycy u dziecka

Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej, z lekko odchyloną głową umożliwiającą swobodny dostęp do przedniej części szyi. Lekarz nakłada na skórę niewielką ilość żelu i przesuwa głowicę ultrasonograficzną w okolicy tarczycy. Badanie nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego i może być wykonywane również w ramach kontroli wcześniej rozpoznanych chorób tarczycy. Podczas wizyty oceniane są oba płaty gruczołu, cieśń tarczycy oraz, w razie potrzeby, okoliczne tkanki i węzły chłonne. Badanie jest bezbolesne i trwa zazwyczaj od 10 do 15 minut. Po jego zakończeniu lekarz omawia uzyskany obraz i przekazuje opis.

Jak przygotować dziecko do badania

USG tarczycy nie wymaga specjalnego przygotowania. Dziecko nie musi być na czczo i może przyjąć stale stosowane leki zgodnie z dotychczasowymi zaleceniami.

Na wizytę warto:

• założyć dziecku ubranie z luźnym dekoltem, które umożliwi odsłonięcie szyi,
• zdjąć przed badaniem łańcuszek lub inną biżuterię z okolicy szyi,
• zabrać wcześniejsze wyniki USG tarczycy,
• przynieść aktualne wyniki badań laboratoryjnych, jeśli zostały wcześniej wykonane,
• zabrać dokumentację z konsultacji pediatrycznej lub endokrynologicznej.

Diagnostyka tarczycy u dzieci w Centrum Medycznym CMP

USG tarczycy u dzieci jest ważnym elementem diagnostyki powiększonego gruczołu, guzków i zgrubień na szyi oraz zmian towarzyszących chorobom autoimmunologicznym. Uzyskany wynik pomaga lekarzowi zdecydować, czy potrzebna jest obserwacja, konsultacja endokrynologiczna lub wykonanie kolejnych badań. Badanie dostępne jest w wybranych placówkach Centrum Medycznego CMP w Warszawie i Piasecznie.