USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych TCCD

USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych TCCD to przezczaszkowe badanie ultrasonograficzne umożliwiające ocenę kierunku i prędkości przepływu krwi w głównych tętnicach mózgowych. Badanie może być wykorzystywane między innymi do oceny zaburzeń przepływu związanych ze zwężeniem lub niedrożnością tętnic, wydolności krążenia obocznego oraz monitorowania skurczu naczyń mózgowych.

TCCD – co ocenia badanie

TCCD (Transcranial Color-Coded Duplex) wykorzystuje naturalne okna akustyczne czaszki, dzięki którym możliwa jest ocena przepływu w tętnicach położonych wewnątrz czaszki. Podczas badania lekarz ocenia przede wszystkim prędkość i kierunek przepływu krwi w głównych tętnicach wewnątrzczaszkowych. Uzyskane parametry hemodynamiczne mogą wskazywać na zaburzenia przepływu i pozwalać na oszacowanie ewentualnego zwężenia naczynia.

USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych TCCD może stanowić uzupełnienie innych badań stosowanych w diagnostyce chorób naczyń mózgowych. W zależności od warunków anatomicznych i zakresu badania oceniane mogą być między innymi:

• tętnica środkowa mózgu,
• tętnica przednia mózgu,
• tętnica tylna mózgu,
• tętnica podstawna,
• wewnątrzczaszkowe odcinki tętnic kręgowych,
• końcowe odcinki tętnic szyjnych wewnętrznych.

Koło Willisa i krążenie oboczne

Koło tętnicze Willisa tworzy układ połączeń między głównymi tętnicami zaopatrującymi mózg w krew. TCCD pozwala oceniać przepływ w jego głównych naczyniach oraz, w odpowiednich sytuacjach klinicznych, sposób funkcjonowania krążenia obocznego.

Ocena krążenia obocznego może mieć znaczenie między innymi u Pacjentów ze zwężeniami tętnic szyjnych, ponieważ pozwala określić, w jaki sposób krew dociera do obszarów mózgu przy ograniczeniu przepływu w jednym z głównych naczyń.

Kiedy warto wykonać USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych

Badanie TCCD może być zalecane między innymi:

• w diagnostyce zwężeń tętnic wewnątrzczaszkowych i tętnic mózgowych,
• przy podejrzeniu zaburzeń przepływu lub niedrożności tętnic wewnątrzczaszkowych,
• w ocenie krążenia obocznego przy zwężeniach tętnic szyjnych,
• jako element oceny Pacjentów z chorobami naczyń mózgowych,
• w wybranych sytuacjach po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu lub przemijającym niedokrwieniu mózgu (TIA),
• w monitorowaniu skurczu naczyń mózgowych po krwawieniu podpajęczynówkowym (SAH),
• w innych sytuacjach, w których lekarz potrzebuje informacji o przepływie krwi w tętnicach wewnątrzczaszkowych.

Badanie może być również pomocne przy niektórych dolegliwościach neurologicznych, ale sam ból głowy czy zawroty głowy nie wskazują jednoznacznie na chorobę tętnic mózgowych i mogą mieć wiele innych przyczyn.

Zwężenie i miażdżyca tętnic mózgowych – rola TCCD

Zwężenie tętnicy może powodować zmianę parametrów przepływu krwi, w tym jego prędkości. TCCD pozwala ocenić te parametry i na ich podstawie może wspierać diagnostykę zwężeń oraz zaburzeń przepływu w tętnicach wewnątrzczaszkowych.

W przypadku miażdżycy tętnic mózgowych badanie dostarcza przede wszystkim informacji o hemodynamicznych następstwach zmian w naczyniach, a nie o samej budowie blaszki miażdżycowej. Jeżeli konieczna jest dokładna ocena anatomii tętnic, lekarz może zalecić inne badanie obrazowe, np. angio-TK lub angio-MR.

W chorobach naczyniowych mózgu TCCD może być wykorzystywane do oceny stanu przepływu w tętnicach wewnątrzczaszkowych, między innymi obecności zaburzeń związanych ze zwężeniem lub niedrożnością naczynia. TCCD może być również wykorzystywane do monitorowania zmian przepływu krwi w tętnicach wewnątrzczaszkowych w wybranych sytuacjach klinicznych.

Krwawienie podpajęczynówkowe i skurcz naczyń mózgowych

Jednym z ważnych zastosowań ultrasonografii przezczaszkowej jest monitorowanie skurczu naczyniowego po krwawieniu podpajęczynówkowym (SAH). Skurcz tętnic mózgowych może prowadzić do ograniczenia przepływu i zwiększać ryzyko opóźnionego niedokrwienia mózgu.

Przezczaszkowe badanie dopplerowskie może być wykorzystywane do monitorowania skurczu naczyń po krwawieniu podpajęczynówkowym oraz oceny zmian przepływu w tętnicach mózgowych.

TCCD a Doppler tętnic szyjnych i kręgowych

To dwa różne, ale uzupełniające się badania. USG Doppler tętnic szyjnych i kręgowych ocenia naczynia znajdujące się przede wszystkim poza czaszką, które doprowadzają krew do mózgu. TCCD koncentruje się natomiast na przepływie w tętnicach położonych wewnątrz czaszki. Badania oceniają więc różne odcinki układu naczyniowego i w określonych sytuacjach mogą się wzajemnie uzupełniać.

Jak wygląda USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych

Badanie wykonywane jest za pomocą specjalnej głowicy USG przykładanej do miejsc, w których ultradźwięki mogą przenikać przez czaszkę – tzw. okien akustycznych. Wykorzystywane są między innymi okolice skroni oraz okolica podpotyliczna.

W czasie badania Pacjent najczęściej znajduje się w pozycji leżącej. Lekarz lokalizuje poszczególne tętnice, a następnie ocenia kierunek i prędkość przepływu krwi. Badanie trwa zwykle kilkanaście minut, a wynik może być przekazany po jego zakończeniu. U części Pacjentów jakość badania może być ograniczona przez budowę kości czaszki i niewystarczające okno akustyczne. W takiej sytuacji nie wszystkie tętnice mogą być możliwe do pełnej oceny.

Przygotowanie do badania TCCD

USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych nie wymaga specjalnego przygotowania. Na badanie warto zabrać wcześniejszą dokumentację neurologiczną oraz wyniki badań naczyń, w tym USG Doppler tętnic szyjnych i kręgowych, jeśli były wcześniej wykonywane.

USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych w Warszawie

USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych TCCD wykonywane jest przez lekarzy Centrum Medycznego CMP w Warszawie. Badanie umożliwia ocenę kierunku i prędkości przepływu krwi w głównych tętnicach mózgowych, w tym naczyniach koła Willisa. Może stanowić element diagnostyki zaburzeń przepływu w tętnicach wewnątrzczaszkowych oraz być wykorzystywane do monitorowania wybranych chorób naczyń mózgowych.