USG Doppler tętnic skroniowych

Nowy lub nietypowy ból głowy w skroniach, ból tętnicy skroniowej, tkliwość skóry głowy albo ból i męczenie się żuchwy podczas żucia mogą wymagać oceny naczyń, szczególnie u osób po 50. roku życia. USG Doppler tętnic skroniowych to badanie ultrasonograficzne umożliwiające ocenę ścian tętnic oraz przepływu krwi w badanych naczyniach. Jednym z najważniejszych zastosowań badania jest diagnostyka przy podejrzeniu olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic (GCA), nazywanego też zapaleniem tętnicy skroniowej.

USG Doppler tętnic skroniowych – ocena przepływu krwi

Tętnice skroniowe przebiegają powierzchownie po obu stronach głowy, dlatego mogą być oceniane za pomocą ultrasonografii. Podczas badania lekarz przesuwa głowicę wzdłuż przebiegu naczyń i analizuje zarówno ich ściany, jak i przepływ krwi. W diagnostyce zapalenia tętnic skroniowych szczególne znaczenie ma ocena pogrubienia i obrzęku ściany naczynia oraz jej podatności na ucisk.

Jedną z charakterystycznych nieprawidłowości ultrasonograficznych w GCA jest objaw halo (halo sign). USG Doppler nie służy więc wyłącznie do sprawdzenia przepływu krwi. Przy podejrzeniu choroby zapalnej lekarz analizuje łącznie ścianę tętnicy, jej przebieg, podatność na ucisk oraz parametry przepływu.

Wskazania do USG Doppler tętnic skroniowych

Badanie może zostać zalecone między innymi w przypadku:

• nowego lub nietypowego bólu głowy w okolicy skroni,
• utrzymującego się bólu jednej lub obu skroni,
• bólu lub wyraźnej tkliwości tętnicy skroniowej,
• bólu skroni przy dotyku,
• bolesności skóry głowy, np. podczas czesania,
• podejrzenia zapalenia tętnicy skroniowej,
• podejrzenia olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic,
• bólu lub zmęczenia żuchwy pojawiającego się podczas żucia,
• nowych zaburzeń widzenia występujących razem z innymi objawami mogącymi wskazywać na GCA,
• nieprawidłowych wyników badań zapalnych w połączeniu z objawami sugerującymi zapalenie tętnic,
• potrzeby kontroli naczyń zgodnie z zaleceniem lekarza.

Ból skroni, ból głowy w skroniach czy pulsowanie w skroni mogą mieć wiele różnych przyczyn i same w sobie nie oznaczają zapalenia tętnicy skroniowej. Znaczenie mają wiek Pacjenta, charakter i czas pojawienia się objawów oraz obecność innych dolegliwości.

Zapalenie tętnicy skroniowej – objawy i rola USG

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) jest zapaleniem naczyń średniego i dużego kalibru. Choroba może obejmować między innymi tętnice skroniowe, ale również większe naczynia poza obszarem czaszki. USG pozwala wykrywać zmiany zapalne ściany naczyń i może istotnie wspierać diagnostykę GCA. Wynik zawsze powinien być jednak oceniany w zestawieniu z objawami Pacjenta i prawdopodobieństwem klinicznym choroby.

Do objawów mogących występować w przebiegu GCA należą między innymi:

• nowy ból głowy, szczególnie w okolicy skroni,
• tkliwość skóry głowy,
• ból tętnicy skroniowej przy dotyku,
• chromanie żuchwy,
• zaburzenia widzenia,
• objawy ogólne towarzyszące procesowi zapalnemu.

Jakie odcinki tętnic mogą być oceniane

W diagnostyce GCA lekarz może analizować tętnice skroniowe po obu stronach głowy, w tym dostępne odcinki tętnicy skroniowej powierzchownej oraz jej gałęzie czołową i ciemieniową. W zależności od wskazań diagnostycznych ocena może wymagać rozszerzenia także na większe naczynia. Aktualne rekomendacje EULAR zalecają uwzględnianie obu tętnic pachowych w standardowej ultrasonograficznej diagnostyce GCA, ponieważ choroba może obejmować również naczynia poza obszarem czaszki. Zakres tej usługi obejmuje tętnice skroniowe. Jeśli sytuacja wymaga oceny również innych naczyń, zakres dalszej diagnostyki ustala lekarz.

Co ocenia USG Doppler tętnic skroniowych

Podczas badania lekarz może ocenić między innymi:

• przebieg i dostępne gałęzie tętnic skroniowych,
• wygląd i grubość ściany naczynia,
• obecność pogrubienia lub obrzęku ściany,
• obecność objawu halo,
• podatność tętnicy na ucisk,
• drożność naczynia,
• kierunek i charakter przepływu krwi,
• ewentualne zwężenia lub zaburzenia przepływu,
• różnice pomiędzy tętnicami po obu stronach głowy.

W przypadku podejrzenia GCA szczególne znaczenie ma ocena zmian zapalnych ściany tętnicy, a nie wyłącznie samego przepływu krwi.

Jak wygląda USG Doppler tętnic skroniowych

Badanie wykonywane jest za pomocą głowicy ultrasonograficznej przykładanej do skóry w okolicy skroni i wzdłuż przebiegu ocenianych naczyń. Lekarz nakłada na skórę żel, a następnie obrazuje tętnice w różnych przekrojach. USG jest badaniem nieinwazyjnym, nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i nie wymaga podawania środka kontrastowego. W trakcie badania może:

• oceniać ściany i światło tętnic,
• analizować poszczególne gałęzie naczyń,
• sprawdzać przepływ krwi metodą Doppler,
• delikatnie uciskać wybrane odcinki tętnic,
• porównywać obraz naczyń po prawej i lewej stronie.

Przygotowanie do USG Doppler tętnic skroniowych

USG Doppler tętnic skroniowych zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania. Na wizytę warto zabrać aktualną dokumentację medyczną, w tym dostępne wyniki badań laboratoryjnych oraz wcześniejszych badań obrazowych, jeśli były wykonywane. Ważne jest poinformowanie lekarza o rozpoczęciu leczenia glikokortykosteroidami, ponieważ pod wpływem terapii zmiany zapalne ściany tętnicy i objaw halo mogą stopniowo się zmniejszać. Dlatego przy podejrzeniu GCA badanie warto wykonać możliwie szybko, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidami lub we wczesnym okresie po jego wdrożeniu. Wykonanie USG nie powinno jednak opóźniać rozpoczęcia koniecznego leczenia.

USG Doppler tętnic skroniowych w Warszawie

W Centrum Medycznym CMP w Warszawie wykonujemy USG Doppler tętnic skroniowych, umożliwiające ocenę ścian badanych naczyń oraz przepływu krwi. Badanie może wspierać diagnostykę zapalenia tętnicy skroniowej, olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic (GCA, choroby Hortona) oraz innych nieprawidłowości dotyczących ocenianych naczyń.