Pakiet badań markerów nowotworowych – onkologia dla kobiet

Pakiet badań markerów nowotworowych dla kobiet obejmuje trzy badania krwi: CA 125, CA 15-3 i CA 19-9. Oznaczenia te mogą być wykorzystywane jako element diagnostyki prowadzonej przez lekarza oraz w monitorowaniu wybranych chorób nowotworowych. Markery nowotworowe nie pozwalają jednak samodzielnie rozpoznać ani wykluczyć nowotworu, wyniki należy interpretować z objawami, wywiadem i innymi badaniami.

Pakiet markerów nowotworowych dla kobiet – zakres

Zakres pakietu obejmuje trzy różne markery, których znaczenie kliniczne jest odmienne. Wyników nie należy interpretować jako jednego zbiorczego „testu na nowotwór”.

Czym są markery nowotworowe

Markery nowotworowe to substancje, których stężenie może zmieniać się w przebiegu niektórych chorób nowotworowych. Ich podwyższony poziom nie jest jednak charakterystyczny wyłącznie dla nowotworów i może występować również w innych stanach.

Z tego powodu oznaczenia markerów wykorzystuje się jako jeden z elementów diagnostyki lub monitorowania choroby, a nie jako samodzielną podstawę rozpoznania.

CA 125 – marker stosowany w diagnostyce chorób jajnika

CA 125 jest markerem najczęściej kojarzonym z diagnostyką i monitorowaniem raka jajnika. Jego oznaczenie może być zlecane m.in. w przypadku występowania objawów lub zmian wymagających dalszej diagnostyki oraz u Pacjentek, u których lekarz monitoruje przebieg wcześniej rozpoznanej choroby.

Podwyższone CA 125 nie oznacza jednak automatycznie raka jajnika. Jego stężenie może zwiększać się również w innych stanach, w tym w niektórych chorobach nienowotworowych.

Prawidłowy wynik CA 125 również nie pozwala samodzielnie wykluczyć choroby. Z tego względu marker powinien być interpretowany razem z obrazem klinicznym i, jeśli są wskazania, badaniami obrazowymi.

CA 15-3 – marker związany z monitorowaniem raka piersi

CA 15-3 jest markerem wykorzystywanym przede wszystkim do monitorowania wybranych Pacjentek z rozpoznanym rakiem piersi, szczególnie w ocenie przebiegu choroby i odpowiedzi na leczenie.

Badanie CA 15-3 nie zastępuje mammografii, USG piersi ani innych badań stosowanych w diagnostyce zmian w piersiach. Nie powinno być również traktowane jako samodzielne badanie przesiewowe w kierunku raka piersi.

Podwyższony wynik wymaga interpretacji w odniesieniu do sytuacji klinicznej Pacjentki i nie oznacza samodzielnie rozpoznania nowotworu.

CA 19-9 – kiedy oznacza się ten marker

CA 19-9 jest markerem wykorzystywanym m.in. w monitorowaniu niektórych chorób nowotworowych trzustki i dróg żółciowych. Może być również oznaczany w określonych sytuacjach diagnostycznych razem z innymi badaniami.

Podwyższone stężenie CA 19-9 może występować także w chorobach nienowotworowych, m.in. dotyczących trzustki, wątroby lub dróg żółciowych. Z tego względu pojedynczy wynik nie pozwala ustalić przyczyny nieprawidłowości.

Kiedy można rozważyć oznaczenie markerów nowotworowych

Pakiet może być rozważany przede wszystkim wtedy, gdy:

• lekarz zalecił oznaczenie CA 125, CA 15-3 lub CA 19-9,
• Pacjentka jest w trakcie diagnostyki i markery mają stanowić jej uzupełnienie,
• konieczne jest monitorowanie wybranej, wcześniej rozpoznanej choroby zgodnie z zaleceniami lekarza,
• lekarz zalecił kontrolę zmian wartości określonego markera w czasie.

W przypadku występowania nowych lub niepokojących objawów samodzielne wykonanie markerów nie zastępuje konsultacji lekarskiej i odpowiednio dobranej diagnostyki.

Czy podwyższony marker nowotworowy oznacza raka

Nie. Podwyższony wynik markera nowotworowego może wystąpić zarówno w chorobach nowotworowych, jak i w innych stanach niezwiązanych z nowotworem.

Znaczenie wyniku zależy m.in. od rodzaju oznaczanego markera, występujących objawów, historii chorób, wcześniejszych wyników oraz badań dodatkowych. Z tego powodu wynik powinien być interpretowany przez lekarza w odniesieniu do całego obrazu klinicznego.

Podobnie prawidłowe stężenie markera nie pozwala samodzielnie wykluczyć choroby nowotworowej.

Dlaczego markery nowotworowe nie zastępują badań przesiewowych

CA 125, CA 15-3 i CA 19-9 nie stanowią uniwersalnych badań przesiewowych pozwalających wykrywać nowotwory u zdrowych osób bez objawów.

W profilaktyce i wczesnym wykrywaniu określonych nowotworów stosuje się badania dobrane do rodzaju choroby, wieku i czynników ryzyka Pacjentki. Odpowiedni zakres profilaktyki warto ustalić z lekarzem.

Pakiet markerów nowotworowych należy traktować jako zestaw badań laboratoryjnych o określonych zastosowaniach klinicznych, a nie jako „badanie krwi na raka”.

Jak przygotować się do badań markerów nowotworowych

Pakiet wymaga pobrania krwi żylnej. Przed badaniem warto zastosować się do zaleceń obowiązujących w punkcie pobrań:

• zgłoś się na pobranie krwi rano, po 8–12 godzinach przerwy od ostatniego posiłku,
• przed pobraniem możesz wypić niewielką ilość niesłodzonej, niegazowanej wody,
• poinformuj personel o przyjmowanych lekach i suplementach,
• nie odstawiaj samodzielnie leków ani nie zmieniaj ich dawkowania tylko z powodu planowanego badania.

Jeżeli markery wykonywane są w ramach monitorowania wcześniej rozpoznanej choroby, warto przestrzegać terminów kontroli ustalonych przez lekarza.

Pakiet markerów nowotworowych dla kobiet w CMP

Pakiet można wykonać w placówkach Centrum Medycznego CMP w Warszawie, Piasecznie, Józefosławiu, Pruszkowie, Ząbkach, Łomiankach oraz Białej Rawskiej. Obejmuje trzy badania: CA 125, CA 15-3 i CA 19-9, wykorzystywane w określonych sytuacjach jako element diagnostyki lub monitorowania wybranych chorób nowotworowych. Wyniki markerów powinny być interpretowane przez lekarza razem z objawami, historią zdrowotną Pacjentki oraz wynikami innych badań.