Osteoporoza jest mocno rozpowszechnioną i często utajoną chorobą. Choć boryka się z nią wiele osób, wciąż zbyt mało mówi się o związanej z nią profilaktyce i odpowiednich badaniach. Warto pamiętać o nich, zanim dojdzie do bolesnego złamania. Jak podkreślają ortopedzi, wiek jest czynnikiem, który szczególnie wpływa na rozwój osteoporozy. Można jednak zminimalizować jej ryzyko i zapanować nad nią. Jak? Najlepiej posłuchać rad ekspertów. 

Osteoporoza – co to za choroba i kiedy wybrać się do ortopedy?

Osteoporoza nazywana jest „cichą epidemią”. Często nie wykazuje objawów, zanim dojdzie do złamania. Jak podkreślają ortopedzi, często kończy się ono niepełnosprawnością lub silnymi dolegliwościami bólowymi. Co to takiego osteoporoza? To choroba układu kostnego polegająca na zwiększonej kruchości kości. Na skutek tego często dochodzi do tzw. złamań niskoenergetycznych. To urazy, które u osoby zdrowej nie prowadziłyby do tego rodzaju uszczerbku. Mogą one występować np. w wyniku upadku z wysokości własnej. Złamania osteoporotyczne, czyli związane z obniżoną wytrzymałością kośćca, dotyczą zwykle kości udowej, kręgów lub kości promieniowej przedramienia.

W związku z tego rodzaju urazami do ortopedy najczęściej trafiają osoby dojrzałe i starsze. To właśnie w tym okresie najczęściej pojawiają się problemy z osteoporozą. Choruje na nią 30 proc. kobiet i 8 proc. mężczyzn po 50 roku życia. Do czynników zwiększających ryzyko osteoporozy należą też przebyte złamania, złamanie bliższego końca kości udowej u rodziców, reumatoidalne zapalenie stawów, nadmierne spożycie alkoholu, tytoniu czy zażywanie steroidów, leków zmniejszających krzepliwość krwi lub środków immunosupresyjnych. W tych przypadkach, jeszcze zanim dojdzie do bolesnego złamania, warto wybrać się do ortopedy (znajdziesz go np. wśród lekarzy Centrum Medycznego CMP w Warszawie i okolicach) i podjąć kroki w kierunku szczegółowej diagnostyki osteoporozy.

Jak skutecznie badać i leczyć osteoporozę? 

Jak podkreślają eksperci, osteoporozie lepiej zapobiegać niż ją leczyć. Jednak jeśli mamy podejrzenia, że może nam zagrażać tego rodzaju schorzenie, warto zacząć od badań. Szczególnie powinny wziąć je pod uwagę osoby starsze, zwłaszcza kobiety, u których bardzo często spotykana jest tzw. osteoporoza pomenopauzalna, będąca efektem spadku estrogenów. Innym rodzajem osteoporozy może być jej postać wtórna, towarzysząca innym chorobom lub będąca ich powikłaniem. Spotyka się ją np. przy nadczynności tarczycy, cukrzycy czy schorzeniach reumatycznych. Wymienia się też osteoporozę inwolucyjną, związaną z wiekiem starczym i osłabieniem kości.

W przypadku podejrzenia osteoporozy ortopeda lub reumatolog kierują na badanie densytometryczne. Lekarz skanuje kości i określa ich gęstość oraz zawartość składników mineralnych w nich. Inną metodą jest kalkulator ryzyka złamań FRAX dostępny on-line. Na podstawie danych, takich jak płeć, waga, wzrost, wiek i czynniki determinujące chorobę, określa dziesięcioletnie ryzyko złamania osteoporotycznego. Osteoporozę leczy się farmakologicznie. Wykorzystuje się leki, które albo zmniejszają utratę kości, albo je odbudowują. To m.in. bisfosfoniany, pochodne parathormonu i romosozumab. Suplementuje się również witaminę D i wapń. W przypadku osteoporozy ortopeda kieruje często także na badania krwi, mające sprawdzić m.in. poziom minerałów, witamin czy hormonów.

Profilaktyka i porady ortopedy – co jeszcze warto wiedzieć o osteoporozie?

Leczenie osteoporozy ma przede wszystkim na celu zapobiec złamaniom i wpłynąć na poprawę komfortu życia chorego. Aby o to zadbać, warto zwrócić uwagę na dietę, która powinna być bogata w wapń, białko, ale też magnez, witaminę D i K. Ważna jest oczywiście również suplementacja, którą w zależności od stanu zdrowia pacjenta dobiera indywidualnie lekarz. Zaleca się też unikanie alkoholu, nadmiernych ilości kofeiny czy zaprzestanie palenia papierosów.

Ortopedzi zwracają uwagę, że zdrowy styl życia i ruch są istotne przez cały czas, także na wcześniejszych etapach życia. Pozwala to skutecznie zmniejszać ryzyko zachorowania na osteoporozę i leczyć ją. To one powinny stać się podstawą w walce z tą coraz częściej spotykaną w starzejącym się społeczeństwie chorobą. Oczywiście, jak każda terapia, powinny być indywidualnie dobrane do możliwości pacjenta.