Szczepienia w ciąży to temat istotny, ale niestety nadal bardzo często pomijany w ferworze przygotowań do narodzin dziecka. Przyszłe mamy zapominają o tym, by poruszyć go ze swoim ginekologiem oraz lekarzem rodzinnym podczas rutynowych kontroli.

Szczepienia w ciąży na grypę

Grypa w ciąży jest tak samo częsta, jak w ogólnej populacji, ale potencjalnie może mieć groźniejsze powikłania. Szczepienie przeciw grypie jest zalecane niezależnie od wieku ciąży, natomiast szczególnie w jej drugim oraz trzecim trymestrze. Używamy szczepionek inaktywowanych czterowalentnych – na polskim rynku mamy dostępne ich dwa rodzaje: subunit (podjednostkowa) oraz split (z rozszczepionym wirionem). Są one bezpieczne zarówno dla mamy jak i dla dziecka, a niepożądane odczyny poszczepienne zdarzają się rzadko. Warto zwrócić uwagę również na fakt, że dzięki szczepieniu w ciąży zabezpieczone jest także niemowlę, ponieważ badania naukowe wskazują, że ochronny poziom przeciwciał utrzymuje się u dziecka aż do 6 miesięcy.

Krztusiec - szczepienia kobiet w ciąży

Krztusiec jest chorobą szczególnie niebezpieczną dla noworodków i niemowląt w pierwszych miesiącach życia. Szczepienie przeciw krztuścowi jest zalecane w każdej ciąży między jej 27 a 36 tygodniem, jednak może zostać wykonane w szczególnych sytuacjach wcześniej np. zachorowania na krztusiec w otoczeniu, zranienie z potrzebą profilaktyki przeciwtężcowej (szczepionka przeciw krztuścowi uodparnia także na tężec oraz błonicę). Przeciwciała, które powstają w organizmie mamy przechodzą przez łożysko i chronią dziecko po porodzie do momentu, kiedy samo może  otrzymać szczepienie. Jednocześnie warto wspomnieć także o strategii kokonu. Polega ona na  zaszczepieniu osób, w otoczeniu których będzie przebywało nowo narodzone dziecko, by w ten sposób dodatkowo chronić je przed potencjalnym zakażeniem.

Szczepienia w ciąży przed wakacjami

W sytuacji, gdy przyszła mama planuje zagraniczne wyjazdy, które są związane z narażeniem na czynniki zakaźne, można szczepić w ciąży także przeciw innym chorobom np. przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B czy polio. Należy jednak pamiętać, że w ciąży możemy przeprowadzać szczepienia jedynie szczepionkami inaktywowanymi (zabitymi), a unikamy szczepionek żywych np. przeciw gruźlicy, ospie wietrznej czy odrze, śwince i różyczce. W ich przypadku istnieje ryzyko przeniesienia szczepionkowego drobnoustroju na płód.

Szczepienia ochronne to nadal najskuteczniejsza metoda wielu poważnym chorobom zakaźnym i nie powinniśmy o tym zapominać. Zachęcam do podjęcia tematu szczepień uzupełniających w ciąży ze swoim lekarzem – dzięki szczepieniom chroniona jest nie tylko przyszła mama, ale także dziecko. W kolejnym artykule podjęty zostanie temat uzupełniania szczepień ochronnych u osób dorosłych.

lek. Elżbieta Mackiewicz

lekarz medycyny rodzinnej z CMP Piaseczno