Użądlenia i ukąszenia owadów bywają źródłem licznych dolegliwości i reakcji alergicznych. Jad i ślina owadów jest źródłem wielu substancji chemicznych, które wywierają negatywny wpływ na nasz organizm. Uczulenie na jad osy spowodowany jest najczęściej przez enzym nazywany antygenem 5. Jad pszczół natomiast zawiera uczulającą fosfolipazę.[1] W dzisiejszym artykule wyjaśnimy, co warto wiedzieć o alergii na owady.

Alergia na owady błonkoskrzydłe

Szacuje się, że użądlenia owadów są najczęstszą przyczyną reakcji anafilaktycznych, stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla życia człowieka. Przyjmuje się jednocześnie, że ponad połowa populacji została użądlona przynajmniej raz w życiu. Alergię na jad owadów błonkoskrzydłych, do których należą m.in. osy i pszczoły stanowią tym samym poważny problem w populacji ogólnej. Odczyn alergiczny po ukąszeniu będzie zależeć od pacjenta. Oprócz typowej reakcji może wystąpić znacznej wielkości rumień po ukąszeniu osy o wielkości większej niż 10 cm, utrzymujący się ponad 24h.[2]

Ukąszenie bąka i innych owadów żądlących mogą wywołać także wstrząs anafilaktyczny o różnym nasilaniu. Najłagodniejsze z nich staną się przyczyną złego samopoczucia oraz uogólnionej pokrzywki. Najpoważniejszy wstrząs może prowadzić jednak do duszności, utraty przytomności, nagłego spadku ciśnienia krwi oraz sinicy. W przypadku wystąpienia innych objawów niż symptomy skórne konieczne może okazać się jak najszybsze podanie adrenaliny.[3] Jak wygląda ugryzienie mrówki? Uczulenie może mieć przebieg miejscowy oraz ogólnoustrojowy. W pierwszym przypadku pacjenci skarżą się na rumień o znacznej wielkości. Jad mrówki może wywołać jednak także wstrząs anafilaktyczny.[4]

Jak wygląda reakcja alergiczna na ugryzienie owada niebłonkoskrzydłego?

Reakcja alergiczna występuje również po ukąszeniu przez owady niebłonkoskrzydłe, do których zaliczamy m.in. pchły, muchy, komary i pluskwy. Ich alergeny nie są jadami. Mogą jednak stanowić przyczynę wystąpienia reakcji alergicznej. Białka zawarte w slinie powodują szereg dolegliwości. Wysypka po ukąszeniu i pokrzywka to najczęściej występujący objaw nadwrażliwości typu I. Uczulenie po ukąszeniu owada może obejmować przy tym alergiczny nieżyt nosa, astmę oraz zaburzenia świadomości.[5]

Alergia na jad owadów - jak ją leczyć?

Niepokoi Cię uczulenie na jad pszczoły? Jednym ze sposobów leczenia pozostaje immunoterapia alergenowa. Terapia wskazana jest u osób, u których potwierdzono natychmiastową uogólnioną reakcję podczas testów skórnych. Alternatywną metodą diagnostyki pozostaje oznaczenie ilości przeciwciał w surowicy krwi. Warto pamiętać jednak o tym, że odczulanie jest procesem wieloletnim i wymaga stosowania zabiegów podtrzymujących.[6] Chcesz skonsultować swój przypadek z lekarzem? Poradnia alergologiczna w Centrum Medycznym CMP specjalizuje się w przeprowadzaniu kompleksowego leczenia. Już dziś zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem!

[1] Co należy wiedzieć o alergii na jady owadów żądlących,  http://straz.wadowice.pl/archiwum/!uploads/attachments/owady_poradnik.pdf (dostęp 30.09.2023).

[2] Agnieszka Rey, Marta Chełmińska, Alergia na jady owadów błonkoskrzydłych w praktyce podstawowej opieki zdrowotnej, Lekarz POZ, nr 3/2020, s. 182.

[3] Ibidem, s. 182.

[4] Piotr Zygmunt Brewczynski, „Alergia na użądlenia i ukąszenia przez mrówki Formicidae”, [w:] Allergy to instects, red. M.Nittner-Marszalska, Łódź, 2016, s. 138.

[5] Krzysztof Buczyłko, Emilia Majsiak, Aneta Wagner, Alergia na owady niebłonkoskrzydłe, Alergia Astma Immunologia, vol 20, nr 3/2015, s. 170-172.

[6] Barbara Rogala, Leczenie alergii na jad owadów, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57621,leczenie-alergii-na-jad-owadow (dostęp 30.09.2023).