Niedociśnienie rzadko staje się przedmiotem zainteresowania lekarzy. Przeważnie występuje bowiem niedociśnienie samoistne tzw. konstytucjonalne, które odznacza się dobrymi rokowaniami i nie wymaga leczenia farmakologicznego.[1] W dzisiejszym artykule wyjaśnimy, skąd bierze się za niskie ciśnienie i w jaki sposób się objawia.

Jakie powinno być ciśnienie krwi?

Pomiar ciśnienia tętniczego stanowi jeden z podstawowych oznaczeń w praktyce medycznej. Rutynowo wyznacza się ciśnienie krwi skurczowe (najwyższe) i rozkurczowe (najniższe) w tętnicy pomiarowej. Wynik najczęściej uzyskuje się z jednorazowego pomiaru. Niekiedy może jednak zajść konieczność powtórzenia badania. Według zaleceń opublikowanych w 1999 roku prawidłowe ciśnienie skurczowe (SBP) nie powinno przekraczać 139 mm Hg, zaś rozkurczowe (DBP) 89 mm Hg, przy czym optymalne wartości wynoszą SBP < 120 mm Hg i DBP < 80 mm Hg.[2]

Niedociśnienie - objawy

Zbyt niskie ciśnienie krwi samoistne charakteryzuje się wartości pomiarowymi utrzymującymi się poniżej 110 mm Hg u mężczyzn i 100 mm Hg u kobiet oraz ciśnieniem rozkurczowym poniżej 60 mm Hg dla obu płci. Objawy niskiego ciśnienia mogą mieć charakter przewlekły i utrzymujący się lub występować kilka razy na dobę. Niekiedy niedociśnienie występuje jednorazowo w życiu. Niskie ciśnienie może zwiastować ból głowy, osłabienie oraz zmniejszona tolerancja na wysiłek. Konstytucyjne niedociśnienie przeważnie jednak przebiega bezobjawowo i w żaden sposób nie wpływa na komfort życia.[3]

Jakie są przyczyny niskiego ciśnienia?

Odpowiedzmy teraz na pytanie, co oznacza niskie ciśnienie. Hipotonia, czyli niedociśnienie może mieć charakter samoistny. W takim przypadku nie wymaga leczenia. Co więcej, w przeciwieństwie do nadciśnienia tętniczego, jest zjawiskiem korzystnym dla układu sercowo-naczyniowego i wiąże się z korzystnymi rokowaniami zdrowotnymi. Niskie ciśnienie rozkurczowe i skurczowe może jednak wiązać się z występowaniem innych chorób, takich jak: niewydolność kory nadnerczy lub przysadki mózgowej oraz choroby Alzheimera i depresji.[4]

Jak podnieść ciśnienie?

Obniżone ciśnienie może być związane także z hipotonią ortostatyczną, która obarczona jest zwiększonym ryzykiem występowania chorób układu krążenia oraz zgonu. Dotyczy przeważnie osób starszych, powyżej 65 roku życia. Spadki ciśnienia najczęściej leczy się metodami niefarmakologicznymi. Lekarze zalecają przede wszystkim aktywność fizyczną np. pływanie i wiosłowanie, oraz przyjmowanie określonych pozycji ciała. Autoregulację poprawia np. częste wstawanie i kładzenie się. Niekiedy jednak, w przypadku wyjątkowo niskiego ciśnienia, konieczne okazuje się wdrożenie terapii lekami stosowanymi przy niewydolności serca.[5] Należy pamiętać, iż niepokojące objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego mogą oznaczać poważne choroby, wymagające niezwłocznej interwencji lekarskiej. Dlatego wymagają jak najszybszej konsultacji ze specjalistą. Kompleksową diagnostykę oraz leczenie przeprowadzi doświadczony kardiolog np. z Centrum Medycznego CMP.

[1] J. Głuszek, T. Kosicka, Przewlekłe niedociśnienie – leczyć czy nie leczyć?, https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc (dostęp 16.12.2022).

[2] T. Wierzba, T. Zdrojewski, K. Narkiewicz, Czynniki warunkujące ciśnienie tętnicze. Część I: Powiązania strukturalno-czynnościowe w regulacji ciśnienia tętniczego i wiarygodność jego pomiaru, „Nadciśnienie tętnicze”, t. 4, nr 2/2000, s. 139.

[3] J. Głuszek, T. Kosicka, op. cit.

[4] W. Januszewicz, M. Sznajderman, Niskie ciśnienie krwi — norma czy choroba?, „Nadciśnienie tętnicze”, t. 7, nr 1/2003, s. 59.

[5] J. Głuszek, T. Kosicka, op. cit.