Wegetarianizm – czy warto przejść na dietę roślinną? – dietetyk z Centrum Medycznego CMP radzi

Wegetarianizm – czy warto przejść na dietę roślinną? – dietetyk z Centrum Medycznego CMP radzi

Wegetarianizm to nie tylko sposób żywienia, ale szereg wyborów, które determinują nasz styl życia. Powodów, dla których wybieramy dietę wegetariańską jest wiele. Najczęściej są to kwestie etyczne, zdrowotne, związane z religią lub ochroną środowiska.


Dieta wegetariańska – rodzaje

  • Owowegetarianizm – dieta roślinna, uwzględnia jaja.
  • Laktoowowegetarianizm – dieta na bazie roślin, uwzględniająca jaja i produkty mleczne.
  • Pescowegetarianizm – dieta roślinna, dopuszcza od czasu do czasu spożycie ryb.
  • Semiwegetarianizm – dieta oparta na produktach roślinnych, dopuszcza co jakiś czas spożywanie drobiu, ryb i nabiału.
  • Weganizm – ścisła dieta roślinna, nie uwzględnia produktów pochodzenia zwierzęcego.
  • Witarianizm – dieta znana również pod nazwą „raw” – oparta za surowych warzywach, owocach, orzechach, kiełkach.

Czy dieta wegetariańska jest bezpieczna?

Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Żywienia i Dietetyki dieta wegetariańska (w tym również wegańska) jest odpowiednia na każdym etapie życia – u dzieci, osób dorosłych, starszych, kobiet w ciąży, matek karmiących, sportowców.

Dieta wegetariańska może być stosowana w chorobach serca, otyłości, cukrzycy typu 2, niedoczynności tarczycy, Hashimoto i wielu innych chorobach.

dietetyk centrum medyczne cmp

Dieta wegetariańska – zalety

Coraz chętniej przechodzimy na dietę wegetariańską lub znacząco ograniczamy spożycie mięsa i przetworów mięsnych. Badania potwierdzają korzyści po zastosowaniu diety roślinnej.

Odpowiednio zbilansowana i zaplanowana dieta wegetariańska jest bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste zboża (bogactwo witamin, minerałów i błonnika), orzechy, nasiona, ziarna (minerały, nienasycone tłuszcze, białko), rośliny strączkowe (zdrowe białko, błonnik, minerały).


U osób na diecie wegańskiej obserwuje się:

  • niższą masę ciała, niższe BMI,
  • w badaniach laboratoryjnych: lepsze parametry lipidowe,
  • niższe ryzyko chorób serca,
  • większą wrażliwość na insulinę (niższe ryzyko wystąpienia insulinooporności),
  • niższe ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 (lepsza kontrola glikemii, obniżenie cholesterolu LDL),
  • niższe ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory (szczególnie przewodu pokarmowego),
  • rzadsze przypadki choroby uchyłkowej jelit (dzięki wysokiej zawartości błonnika pokarmowego),
  • niższe ryzyko reumatoidalnego zapalenia stawów (m.in. dzięki przeciwzapalnym właściwościom diet roślinnych).

Dieta wegetariańska – wady

  • Wyższe ryzyko wystąpienia osteoporozy u wegan (głównie w przypadku niewystarczającego spożycia wapnia z diety).
  • Niekiedy może dojść do niedoborów witaminy B12 lub D (u wegan przy niezbilansowanej diecie).

Niedobry składników odżywczych, witamin i minerałów można wyrównać przez odpowiednio zaplanowaną dietę oraz suplementację ustaloną przez dietetyka.


Przepisy na dania wegetariańskie


Śniadanie – Weganizm

Owsianka na jogurcie roślinnym

  • jogurt migdałowy/kokosowy/owsiany
  • płatki owiane
  • nasiona konopi łuskane
  • wiśnie suszone
  • mix orzechów

II śniadanie – Owowegetarianizm

Kanapka z pasztetem

  • pieczywo pełnoziarniste
  • pasztet z czerwonej soczewicy (w przepisie z jajkiem)
  • sałata, ogórek kiszony

Obiad – Pescowegetarianizm

Ryba z warzywami

  • pieczona ryba
  • sałatka: rukola, szpinak, awokado, pomidorki koktajlowe, pestki dyni, oliwki, zioła, oliwa

Kolacja – Weganizm

Papryka faszerowana

  • papryka gotowana w soku pomidorowym
  • farsz: ciecierzyca, kasza jaglana, cebula, czosnek, cukinia, pomidory suszone, natka pietruszki, zioła

 


dr n. o zdr. Katarzyna Różycka

Dietetyk kliniczny z Centrum Medycznego CMP Piaseczno

 

Bibliografia

Dieta roślinna w praktyce. Iwona Kibil, Danuta Gajewska. PZWL, Warszawa 2019