Wielki Dzień Pszczół, który obchodzimy 8 sierpnia to przede wszystkim inicjatywa skierowana na ochronę tych ważnych dla funkcjonowania planety owadów.

Najważniejszą rolą pszczół w przyrodzie jest zapylanie roślin. W Polsce występuje ponad 470 gatunków pszczół, z czego ponad połowa to gatunki zagrożone wyginięciem. Szacuje się, że dzięki pszczołom powstaje ponad trzy czwarte światowej produkcji żywności. Zawdzięczamy im aż 4 tys. odmian warzyw i owoców, które są pożywieniem zarówno dla ludzi, jak i dla zwierząt.

Pszczołom zawdzięczamy nie tylko miód

Pszczoły to nie tylko miód, pyłek pszczeli, mleczko, propolis czy pierzga. Myśląc o kanapkach z dżemem śliwkowym, owsiance z malinami, soku pomarańczowym, zupie z zielonego groszku, ryżu z jabłkami czy nalewce wiśniowej, należy pomyśleć przede wszystkim o pszczołach, które zapylają te wszystkie rośliny, które mamy możliwość zjadać.

Słowa wypowiedziane przez Alberta Einsteina przerażają i jednocześnie są bardzo prawdziwe. Ostrzegał on, że  „Od chwili, gdy zginie ostatnia pszczoła, człowiekowi pozostaną 4 lata istnienia”.

Ochrona pszczół jest zatem naszym wspólnym zadaniem.

Dlaczego warto jeść miód?

Miód to przede wszystkim węglowodany (stanowią ok. 80% suchej masy), ale również woda, kwasy organiczne, enzymy pochodzące od pszczół, biopierwiastki, aminokwasy i sole mineralne.

Miody ze względu na pochodzenie dzielimy na nektarowe (pochodzące z konkretnej rośliny lub wielokwiatowe) spadziowe (ze spadzi iglastej lub liściastej) lub nektarowo-spadziowe.

Od tysięcy lat miód stosowano jako środek leczniczy pomocny przy gojeniu się ran, oparzeń, owrzodzeń oraz po zabiegach chirurgicznych.

• Badania donoszą, że miód działa uspokajająco, dobrze wpływa na pracę serca, obniża ciśnienie krwi - polecany jest przy chorobach sercowo-naczyniowych.
• Oligosacharydy występujące w miodzie sprawiają, że wykazuje on działanie prebiotyczne i reguluje mikrobiotę jelitową poprzez wzrost pożytecznych bakterii.
• Dzięki związkom aktywnym takim jak polifenole miody mają działanie przeciwutleniające - zwalczają wolne rodniki, a tym samym zapobiegają procesom zapalnym i nowotworom. Miody o ciemniejszej barwie wykazują wyższe zdolności przeciwutleniające.
• Za sprawą enzymów miody znane są z właściwości przeciwdrobnoustrojowych (działają na wirusy, bakterie i grzyby). Wyniki badań wykazują skuteczność w przypadku wirusa opryszczki, gronkowców, coli.
• Miód działa przeciwzapalnie i przeciwalergicznie, a nawet może usuwać objawy takie jak obrzęk, zaczerwienienie oraz wysięk.
• Miód przyspiesza procesy odnowy tkanek, przez co wspomaga gojenie ran.
• Dzięki cennym właściwościom biologicznym miód wykorzystywany jest w kosmetologii do produkcji preparatów kosmetycznych i dermatologicznych.

Miód w kuchni – przepisy z wykorzystaniem miodu

• pieczone jabłka/gruszki faszerowane orzechami/płatkami migdałowymi z miodem i cynamonem
• kulki mocy z miodem – zdrowe przekąski na bazie miksowanych płatków owsianych z owocami
• mięso/tofu marynowane w ostrej miodowej zalewie
• miód pitny – ciekawy trunek dla dorosłych
• sos do sałatek na bazie oliwy/oleju, musztardy, miodu, soku z limonki
• klasyczna kanapka z masłem (może być również z twarogiem) i miodem
• miód jako dodatek do owsianki
• kiszone ogórki z miodem
• domowe batony owsiane z miodem i żurawiną

mgr Katarzyna Różycka

dietetyk kliniczny w Centrum Medycznym CMP Piaseczno

Bibliografia:

1. Raport III edycja Manifest Gmin Przyjaznych Pszczołom; 2019
2. Dubiago G i wsp. Wybrane właściwości miodu szczególnie przydatne w kosmetologii. Post. Fitoter. 2018; 19(1): 58-64.