Testy skórne – rodzaje i przebieg badań – alergolog z CMP Łomianki

Testy skórne – rodzaje i przebieg badań – alergolog z CMP Łomianki

Testy alergiczne mają za zadanie ustalenie występowania przypadłości skórnych, pokarmowych lub dolegliwości ze strony układu oddechowego. Dzięki nim możliwe jest nie tylko wyeliminowanie szkodzącego nam czynnika, ale również dostosowanie indywidualnego procesu leczenia do każdego pacjenta. Jedną z najpopularniejszych metod diagnostycznych jest wykonanie testów skórnych.

Testy skórne to najczęściej stosowane testy alergiczne. Pod tą nazwą kryją się wystandaryzowane badania reaktywności skóry na kontakt z alergenem. Są one szczególnie pomocne w różnicowaniu objawów alergicznych i pseudoalergicznych. Dodatni wynik testu jest dowodem uczulenia na dany alergen.


Uczulenie a alergia

Wbrew powszechnej opinii uczulenie i alergia nie są terminami jednoznacznymi i nie powinny być stosowane wymiennie. O uczuleniu możemy mówić, kiedy wynik badania potwierdzi reakcję organizmu na kontakt z danym alergenem i wytworzenie przeciw niemu przeciwciał. Tymczasem alergią nazywamy zdiagnozowane uczulenie i wyraźne objawy utrzymujące się po kontakcie z danym alergenem. Co ciekawe, u niektórych osób uczulenie może z czasem przekształcić się w alergię.


Rodzaje testów skórnych

Punktowe testy skórne (PTS) – stosuje się m.in. w celu wykrycia chorób atopowych skóry, alergicznych nieżytów nosa i spojówek, nawracającej pokrzywki, obrzęków naczynioruchowych, diagnostyki atopowej astmy oskrzelowej oraz w kwalifikacji chorych do immunoterapii alergenowej. Dodatni wynik PTS jest potwierdzeniem udziału reakcji immunologicznej organizmu w odpowiedzi na testowany czynnik.

Czułość i swoistość punktowych testów skóry zależy m.in. od reaktywności skóry, przyjmowanych przez pacjenta leków, a nawet doświadczenia osoby wykonującej badanie i pory roku. Znaczenie ma także rodzaj użytych wyciągów alergenowych – testy, w których użyto alergenów powietrznopochodnych są bardziej czułe, niż te, w których zastosowano alergeny pokarmowe. Jeśli zależy nam na dokładniejszej diagnozie związanej z alergią pokarmową, należy rozważyć użycie metody „prick by prick”. Polega ona na nakłuciu danego pokarmu, a następnie wprowadzeniu igły pod naskórek pacjenta. Należy pamiętać, że wiele objawów alergii pokarmowych jest identycznych, jak w przypadku nietolerancji pokarmowych, wobec których podejmowane są inne metody diagnostyczne.

Punktowe testy skórne wykonuje się na dłoniowej części przedramion. Po 10 minutach od badania dokonuje się odczytu próby kontrolnej, a ostateczny odczyt ma miejsce 20 minut po nakłuciu skóry.


Testy śródskórne i naskórkowe testy płatkowe (NTP)

Testy śródskórne – służą m.in. do diagnostyki alergii na leki i środki kontrastowe. Są ponad 100 razy bardziej czułe niż punktowe testy skórne. Jednocześnie stwarzają jednak większe ryzyko poważnych reakcji anafilaktycznych organizmu, dlatego w praktyce wykonuje się je w warunkach poradni przyszpitalnych, które umożliwiają natychmiastową pomoc medyczną.

Naskórkowe testy płatkowe (NTP) – służą do oceny reaktywności skóry na różne związki chemiczne, m.in. metale, farby, barwniki, kosmetyki i substancje pochodzenia roślinnego. Mają również szerokie zastosowanie w diagnostyce alergii kontaktowych zaostrzeń atopowego zapalenia skóry.

NTP są to testy diagnozujące objawy reakcji alergicznych, które to (objawy) pojawiają się w opóźnionym mechanizmie (niezależnym od przeciwciał IgE) po min 24-48 godz. od kontaktu z alergenem.  Alergeny na 48 godzin umieszcza się na plecach badanego w specjalnych komorach lub gotowych plastrach. Odczytu wyników dokonuje się kilkukrotnie – po 48, 72 i 96 godzinach, a także po 7 dniach od nałożenia alergenów. Naskórkowe testy płatkowe umożliwiają rozpoznanie alergii, na które reakcja organizmu może być opóźniona.


lek. Aneta Serwatka

alergolog w CMP Łomianki