Szczepionki – o rodzajach szczepionek mówi lekarz internista, pediatra z CMP Piaseczno

Szczepionki – o rodzajach szczepionek mówi lekarz internista, pediatra z CMP Piaseczno

W ostatnim czasie wiele mówi się o szczepionkach. Chyba już każdy z nas wie, że różnią się od siebie – ale czym konkretnie?

Szczepionki różnią się między sobą przede wszystkim ze względu na rodzaj zawartych drobnoustrojów. Podstawowy podział jest na szczepionki bakteryjne i wirusowe. Szczepionka bakteryjna może składać się zarówno z żywych, jak i inaktywowanych (czyli zabitych) bakterii, ale może także zawierać toksoidy bakteryjne. Czym jest toksoid? To po prostu zawiesina bakteryjnych toksyn poddanych specjalistycznej obróbce, która pozbawia je ich toksyczności. Podobnie jest w przypadku szczepionek wirusowych – mogą być żywe lub inaktywowane.


Szczepionki drobnoustrojowe

Szczepionka żywa zawiera drobnoustroje o zmniejszonej zdolności wniknięcia, namnażania się i uszkodzenia naszych tkanek. Jednocześnie mają one naśladować przebieg choroby w przypadku naturalnego zakażenia, tak by organizm osoby zaszczepionej nauczył się odpowiedzi na ten drobnoustrój. Wtedy w sytuacji ekspozycji na zakażenie szczepem dzikim (czyli takim, który występuje normalnie w środowisku) nasz układ odpornościowy wie, jak poradzić sobie z potencjalnym zakażeniem. Do szczepionek żywych zaliczamy, między innymi szczepionkę przeciwko gruźlicy, odrze, śwince i różyczce (MMR), ospie wietrznej, rotawirusom oraz donosową szczepionkę przeciwko grypie.

Szczepionki inaktywowane

Druga grupa to szczepionki inaktywowane. Drobnoustrój został w nich zabity przez obróbkę chemiczną lub fizyczną, przez co nie może już namnażać się w organizmie. Te szczepionki to bardzo szeroka grupa – mogą zawierać zarówno wirusy, jak i pełnokomórkowe bakterie, ale także antygeny. Te ostatnie to substancje, które mają wywoływać odpowiedź układu odpornościowego, ale są jedynie specjalnie wybranymi fragmentami bakterii lub wirusów. Do szczepionek inaktywowanych zaliczamy, między innymi  szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B czy meningokokom.

W cyklu kolejnych artykułów omówimy szerzej rodzaje szczepionek, przeciwwskazania do szczepień, Program Szczepień Ochronnych i wiele innych tematów, które ułatwią Państwu podjęcie decyzji dotyczących szczepień swojej Rodziny.


lek. Elżbieta Mackiewicz

lekarz medycyny rodzinnej z CMP Piaseczno