USG – przebieg i rodzaje dostępnych badań – USG serca, USG tarczycy, USG jamy brzusznej

USG – przebieg i rodzaje dostępnych badań – USG serca, USG tarczycy, USG jamy brzusznej

USG to jedno z najpopularniejszych i najszerzej wykorzystywanych badań. Do jego największych zalet należą szybkość, wszechstronność i nie inwazyjność. Nie wiąże się z żadnym dyskomfortem dla pacjenta i pozwala na błyskawiczne uzyskanie wyników. Jakie są rodzaje badań USG, jak wyglądają i jak się do nich przygotować?


Na czym polega badanie USG?

USG (ultrasonografia) to bardzo proste, a jednocześnie niezwykle cenne badanie – jedna z podstawowych procedur obrazowych. Wykorzystuje fale ultradźwiękowe, by dać lekarzowi ogląd na zarys tego, jak wygląda wnętrze ciała pacjenta – i to w czasie rzeczywistym. Aparat ultrasonograficzny składa się z monitora, na którym wyświetlany jest obraz, oraz sondy, która wytwarza i odbiera ultradźwięki, pozwalając na jego tworzenie. Sonda wykorzystuje fale o częstotliwości od 2 do 50 MHz – w zależności od wieku i typu budowy pacjenta, a także celu danego badania. Fale te są odbijane lub pochłaniane przez tkanki, co powoduje powstawanie na ekranie szarych i czarnych plam. Wyświetlany obraz można zatrzymać, a także wydrukować. Podczas badania wykorzystuje się różne głowice dostosowane do poddawanego mu obszaru. Znaczenie ma również sposób przykładania głowicy – zależy od tego otrzymany przekrój. Dzięki ultrasonografowi można obejrzeć wybrane narządy z niemal każdej strony. Przy badaniu używa się żelu przewodnikowego nakładanego na skórę pacjenta w celu uzyskania bardziej klarownego obrazu.


Jak przebiega badanie USG i po co się je przeprowadza?

Trudno o powszechniejsze badanie niż standardowe USG. Warszawa jest miastem, w którym każdego dnia przeprowadza się setki tego typu procedur. Nie wymagają one w zasadzie żadnego specjalnego przygotowania, choć może być wskazane stawienie się na czczo lub dotrzymanie innych szczególnych warunków w zależności od obszaru poddawanego badaniu. Wystarczy odsłonić odpowiedni fragment ciała. Zostanie on posmarowany żelem, a następnie osoba wykonująca badanie zacznie przykładać aparat do skóry. Procedura jest całkowicie bezbolesna i trwa od kilku do kilkunastu minut. Następnie specjalista przygotowuje opis badania.

USG stosuje się przede wszystkim w celach diagnostycznych. Dzięki ultrasonografii można sprawdzić stan większości narządów wewnętrznych i wykryć zmiany chorobowe. Do wyjątków należą narządy leżące wewnątrz czaszki, ponieważ tkanka kostna nie przepuszcza fal. Z tego też powodu badanie nie pozwala na ocenę stanu kości. Również powietrze wypełniające płuca czy układ pokarmowy stanowi barierę dla fal ultradźwiękowych. Pozwalają one za to rozpoznać strukturę narządu i uzyskać natychmiastowe wyniki bez konieczności stosowania kontrastu czy też narażania pacjenta na promieniowanie RTG. Fale ultradźwiękowe są całkowicie nieinwazyjne, dlatego nawet bardzo częste przeprowadzanie badań nie ma żadnego wpływu na organizm.


Rodzaje USG

Lekarz zalecił wykonanie badania USG? Warszawa jest miastem, w którym nie musisz się obawiać ograniczeń w dostępie do tego typu procedur. W tutejszych przychodniach, klinikach i szpitalach przeprowadza się różne rodzaje analiz z wykorzystaniem ultrasonografu. Poniżej znajdziesz krótkie omówienie najpopularniejszych z nich.


USG jamy brzusznej

Jama brzuszna jest obszarem najczęściej badanym za pomocą USG. Procedurę wykonuje się w celu określenia stanu wątroby, pęcherzyka żółciowego, nerek, trzustki, śledziony, aorty, pęcherza, gruczołu krokowego i macicy. Znacznie słabiej widoczne są żołądek, dwunastnica czy dalsze części jelit. Istnieje wiele wskazań do badania – to w zasadzie wszystkie dolegliwości zlokalizowane w tym obszarze. Najczęściej USG zleca się w przypadku wystąpienia:

  • bólu w jamie brzusznej;
  • wymiotów, nudności;
  • biegunki;
  • żółtaczki niejasnego pochodzenia;
  • stwardnienia w jamie brzusznej wyczuwanego w badaniu palpacyjnym;
  • urazu jamy brzusznej;
  • nagłej utraty masy ciała;
  • gorączki o nieustalonej przyczynie;
  • utrudnień w oddawaniu moczu i stolca;
  • krwawienia z przewodu pokarmowego, układu moczowego lub narządów rozrodczych;
  • podejrzenia wad rozwojowych narządów wewnętrznych;
  • nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych wskazujących np. na anemię czy anormalny poziom enzymów.

USG jamy brzusznej wymaga od pacjenta pewnego przygotowania. Na badanie trzeba przybyć na czczo, by zapewnić lepszą widoczność narządów wewnętrznych. Niewskazane jest również palenie papierosów na ok. 8 godzin przed badaniem. Niekiedy lekarz zaleca przyjęcie środka przeciw wzdęciom. Pęcherz powinien być pełny, dlatego powinno się wypić przed badaniem kilka szklanek płynów (niegazowanych).

USG serca (echokardiografia)

USG serca to badanie znane również jako echokardiografia, UKG lub echo serca. Pozwala na ocenę wydolności tego narządu oraz wykrywanie nieprawidłowości jego struktury. Używane jest w celach diagnostycznych oraz  w celu określenia odpowiednich metod leczenia. Pomaga również monitorować rozwój wad serca. To jedno z powszechniejszych badań USG – Warszawa jest jednym z miast, w których można je przeprowadzić w niemal każdej przychodni. Wskazania do jego wykonania obejmują:

  • chorobę niedokrwienną serca;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • wady serca wrodzone i nabyte;
  • zapalenie mięśnia sercowego;
  • kardiomiopatie;
  • nowotwory serca,
  • zaburzenia rytmu serca;
  • podejrzenie choroby zakrzepowo-zatorowej;
  • choroby osierdzia;
  • bakteryjne zapalenie wsierdzia.

Badanie najczęściej wykonuje się, przykładając głowicę aparatu do klatki piersiowej w pozycji leżącej. Nie wymaga szczególnego przygotowania. Niekiedy jednak konieczne jest przeprowadzenie badania przezprzełykowego za pomocą specjalnej sondy USG.

USG wewnętrzne – endowaginalne

USG jest również badaniem często wykorzystywanym w ginekologii. W diagnozie stanu narządów rodnych używa się niekiedy badania jamy brzusznej, ale USG wewnętrzne, czyli endowaginalne, jest znacznie dokładniejsze. Sonda wprowadzana jest przez pochwę. Wskazań do jego przeprowadzenia jest wiele. Przeprowadza się je m.in. przy:

  • bólach podbrzusza;
  • dolegliwościach okołomiesiączkowych (silny ból w trakcie miesiączki, zaburzenia bądź zatrzymanie cyklu);
  • plamieniach;
  • podejrzeniu zmian w obrębie jajników lub macicy albo wad budowy narządów rodnych;
  • konieczności oszacowania fazy cyklu miesiączkowego;
  • trudnościach z donoszeniem ciąży;
  • diagnostyce niepłodności.

To również podstawowe badanie profilaktyczne obok cytologii. Nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjentka powinna się jednak zjawić w gabinecie z pustym pęcherzem. Badanie nie jest bolesne (sonda ma ok. 2 cm szerokości), choć może być niekomfortowe. Trwa nie więcej niż kilkanaście minut. Jeśli chcesz poddać się właśnie takiemu badaniu USG, Warszawa jest miastem, w którym bez problemu skorzystasz z niego w każdym gabinecie ginekologicznym.

USG w czasie ciąży

Gabinety ginekologiczne muszą dysponować aparaturą do USG również ze względu na ciężarne pacjentki. Jest to podstawowa metoda kontrolowania prawidłowości rozwoju płodu i przebiegu ciąży. Badanie przeprowadza się przynajmniej raz w każdym trymestrze – w pierwszym dopochwowo, następnie przez powłoki brzuszne. Dostępne są również coraz nowocześniejsze technologie USG. Warszawa obfituje w gabinety wyposażone w aparaty 3D i 4D, które umożliwiają zarówno lekarzowi, jak i przyszłym rodzicom jeszcze dokładniejsze przyjrzenie się płodowi.

USG tarczycy

Choroby tarczycy to kolejne schorzenia, przy których niesamowicie przydają się badania USG. Wykorzystuje się je do precyzyjnej oceny wielkości narządu oraz wyszukiwania zmian w jego obrębie (np. guzków czy torbieli). Wskazaniem do wykonania badania są nieprawidłowości w zakresie wyników badań laboratoryjnych związanych z hormonami tarczycowymi lub też stwierdzone przez lekarza przy badaniu palpacyjnym. Procedura nie wymaga specjalnego przygotowania i jest całkowicie nieinwazyjna oraz bezbolesna.


Istnieje również wiele innych sposobów na wykorzystanie USG. Warszawa jest miastem, w którym powszechnie wykonuje się tego typu aparaty do badania:

  • piersi,
  • jąder,
  • końcowego odcinka jelita grubego,
  • ośrodkowego układu nerwowego,
  • stawów,
  • oczodołu,
  • tkanek miękkich i mięśni.

Ponadto bardzo często wykonywanym badaniem jest USG dopplerowskie pozwalające sprawdzić przepływ krwi w naczyniach. Zdarza się również, że ultrasonograf jest wykorzystywany na sali operacyjnej w celu zapewnienia lepszej kontroli przebiegu zabiegu.