Okres dojrzewania – jakie choroby mogą mu towarzyszyć? O objawach lekarz z CMP Piaseczno i CMP Żoliborz

Okres dojrzewania – jakie choroby mogą mu towarzyszyć? O objawach lekarz z CMP Piaseczno i CMP Żoliborz

Jakie choroby mogą ujawnić się w wieku dojrzewania? Na jakie objawy należy zwrócić uwagę? Niestety, w okresie dojrzewania głównie sami pracujemy na różne niepożądane zjawiska.

Problemy i zagrożenia  w okresie dojrzewania

  • nieprawidłowy sposób żywienia – zła jakość i nieregularność posiłków

Zdrowy talerz dzisiaj to : ½ warzyw i owoców ( warzyw więcej niż owoców), ¼ produkty zbożowe pełnoziarniste, ¼ nabiał, jaja, mięso, drób. Młodzież powinna zjadać 4-5 posiłków dziennie .

Od dłuższego czasu obserwujemy wzrost zachorowań u młodzieży na cukrzycę typu 2. Co przemawia za takim rozpoznaniem?

Nietypowy, często skryty początek z wolno narastającymi objawami, bez ostrej manifestacji w postaci kwasicy ketonowej, zwykle niewielka ketoza, albo jej brak, ujawnienie się choroby w okresie dojrzewania, nadwaga lub otyłość oraz cechy kliniczne insulinooporności  (acanthosis nigricans-zlokalizowane symetrycznie, ciemnobrązowe przebarwienia skóry, z towarzyszącym nadmiernym rogowaceniem i rozrostem brodawek, lokalizujące się w obrębie fałdów skóry, dołów pachowych, łokci i kolan, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, zespół policystycznych jajników), dodatni wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy, a w badaniach laboratoryjnych brak markerów immunologicznych i prawidłowe lub zwiększone stężenie peptydu C w surowicy krwi.

  • mała aktywność ruchowa

Zalecana aktywność to 3x w tygodniu po 50 minut wysiłku aerobowego ( jogging, jazda na rowerze, pływanie, sporty grupowe: siatkówka, koszykówka, piłka nożna).

NIE ZWALNIAJMY DZIECI Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO!

  • palenie tytoniu

Uczmy dzieci niepalenia dając dobry przykład i informując je o katastrofalnych skutkach palenia dla zdrowia – nowotwory złośliwe, miażdżyca.

  • nadmierne spożycie alkoholu, używanie substancji psychoaktywnych

Objawy mogące wskazywać na używanie narkotyków

  • wygląd i stan ogólny zdrowia – zaniedbanie w wyglądzie, higienie osobistej, sposobie poruszania się i mówienia, charakterystyczny zapach wydychanego powietrza, włosów, ubrania, wahania dobowe nastroju, zaburzenia snu, wychudzenie, męczliwość, drżenie rąk, częste przeziębienia i przewlekły kaszel, bóle żołądka, głowy, klatki piersiowej, częste urazy, ślady po pobiciach, napady drgawkowe,
  • rozwój fizyczny – zahamowanie wzrostu, spadek energii, osłabienie popędu seksualnego, zaburzenia w odżywianiu,
  • stan psychiczny – utrata zainteresowań, gorsze zapamiętywanie, trudności w koncentracji, okresy niepamięci, gonitwa myśli, bełkotliwa mowa, drażliwość, agresja, iluzje, omamy, napady lęku, mówienie do siebie,
  • oczy – przekrwienie spojówek, obrzęk powiek, rozszerzone źrenice wolno reagujące na światło, zwężone źrenice nie reagujące na światło,
  • nos – katar, kichanie, zapalenie skóry pod nosem, krwawienie z nosa,
  • skóra – ślady po wkłuciach, wybroczyny, zasinienia, wzmożona potliwość.

Zaburzenia endokrynologiczne w okresie dojrzewania

Poza zagrożeniami związanymi z trybem życia  w okresie dojrzewania mogą ujawnić się zaburzenia endokrynologiczne:

  • niedoczynność tarczycy  (stan, w którym tarczyca produkuje za mało hormonów w stosunku do potrzeb)

Objawy: uczucie ciągłego zimna, zmęczenie, senność, depresja, zaburzenia pamięci, przyrost masy ciała, zaparcia, zwolnienie czynności serca, spadek ciśnienia tętniczego, sucha skóra, suche wypadające włosy, zaburzenia miesiączkowania.

Gdzie się udać? Do lekarza rodzinnego, który po fizykalnym zbadaniu zleci oznaczenie TSH, fT3, fT4, cholesterol, glukozę, usg tarczycy (o niedoczynności świadczy zmniejszona wielkość i echogeniczność ).

Leczenie: substytucja hormonów tarczycy.

  • przedwczesne dojrzewanie płciowe (gdy objawy dojrzewania u dziewcząt występują przed 8 rż, a u chłopców przed 9 rż)

Przyczyny: choroby przysadki, choroby nadnerczy, hormonalnie czynny guz, odmiana normy. Zaburzenie częściej występuje u dziewczynek, ale też tutaj częściej ma formę łagodną, u chłopców budzi większy niepokój.

Objawy: u dziewcząt- powiększenie gruczołów piersiowych, u chłopców – powiększenie objętości jąder, owłosienie na wzgórku łonowym lub pod pachami, u obu płci- przyspieszenie wzrastania.

Gdzie się udać? Do poradni endokrynologicznej dziecięcej.

  • opóźnione dojrzewanie płciowe (gdy brak pierwszych objawów dojrzewania u dziewcząt po 13 rż, u chłopców po 14 rż)

Przyczyny: konstytucjonalne lub rodzinne opóźnienie wzrastania i dojrzewania, które dotyczy częściej chłopców ( wzrost w dolnych granicach normy lub nieco poniżej normy dla wieku), zaburzenia funkcji przysadki ( guzy), uszkodzenie lub niedorozwój gonad ( jąder lub jajników), zaburzenia chromosomalne – u dziewcząt zespół Turnera, u chłopców – zespół Klinefeltera.

Objawy: u dziewcząt nie pojawia się powiększenie gruczołów piersiowych, u chłopców nie dochodzi do powiększenia objętości jąder.

Gdzie się udać? Do poradni endokrynologicznej dziecięcej.

 


lek. Izabela Jurgiel

specjalista medycyny rodzinnej w Centrum Medycznym CMP Piaseczno, CMP Żoliborz