Wybicie zęba podczas zabawy – co robić z zębem mlecznym a co ze stałym – stomatolog z Centrum Medycznego CMP

Wybicie zęba podczas zabawy – co robić z zębem mlecznym a co ze stałym – stomatolog z Centrum Medycznego CMP

Wybicie zęba – całkowita utrata kontaktu zęba z zębodołem na skutek przerwania wszystkich więzadeł ozębnej. Urazy zębów mlecznych (szczyt 1 a 2r.ż. oraz 4 a 6r.ż.) zdarzają się częściej niż stałych (szczyt 7 a 12r.ż.), częściej u chłopców niż dziewcząt (2:1) – związane jest to ze zwiększeniem aktywności ruchowej dzieci, w obu grupach zębów przeważają urazy siekaczy przyśrodkowych w szczęce.


Jak sobie radzić podczas wybicia zęba – czyli wszystko co pacjent wiedzieć powinien

Wybicie zębów stałych

Przy wybiciu zęba stałego kluczowe są: czas i sposób przechowywania zęba poza jamą ustną.

  • W przypadku gdy jest tylko taka możliwość chwytamy ząb za koronę, oglądamy czy powierzchnia korzenia nie jest uszkodzona (gdy nie zauważamy dużych uszkodzeń), wprowadzamy ząb do zębodołu odpowiednią powierzchnią (trzeba sprawdzić która powierzchnia jest wargowa a która podniebienna), tak aby nie umieścić zęba odwrotnie.
  • Kiedy uda nam się prawidłowo umieścić ząb w zębodole, należy delikatnie ucisnąć ząb – można to zrobić nagryzając na chusteczkę/gazik i udać się jak najszybciej do lekarza stomatologa.
  • Jeżeli natomiast nie chcemy/ lub nie mamy możliwości replantować ząb na miejscu wypadku, należy przechowywać go w izotonicznym roztworze, nigdy na sucho (związane jest to z obumieraniem komórek ozębnej). Nie zalecana jest również woda. Wybity ząb najlepiej przechowywać w środowisku, który zapewni żywotność ozębnej i tak: roztwór soli fizjologicznej lub folii spożywczej – do 1h; ślina – 2h; pasteryzowane mleko – 6h; roztwór soli Hanka – 24h.
  • Należy jak najszybciej udać się do gabinetu, gdzie lekarz stomatolog w początkowym etapie oceni tkanki miękkie (wargi, błony śluzowe), wyrostek zębodołowy i pozostałe zęby.
  • Kolejnym etapem jest odpowiednie oczyszczenie zęba i umieszczenie go w zębodole i w zależności od tego jak ząb był przechowywany/czy ma otwarty wierzchołek/zamknięty szynuje się taki ząb szyną elastyczną od 2-4 tygodni, lekarz stomatolog może przeprowadzić wtedy również leczenie kanałowe lub zrobić to na wizycie kolejnej, jeżeli są ku temu wskazania. Zostaje przepisany antybiotyk. Zalecana jest miękka dieta, miękka szczoteczka, i odpowiednia higiena jamy ustnej. Kontrola kliniczna i radiologiczna według wskazań lekarza stomatologa.  

Wybicie zębów mlecznych

Wybitych zębów mlecznych nie replantuje się.

  • Należy jednak udać się do lekarza stomatologa, w celu badania i oceny struktur tkanek miękkich (warg, błon śluzowych), wyrostka zębodołowego jak również pozostałych zębów, w tym zawiązka zęba stałego.
  • Jeżeli istnieje tylko taka możliwość wybity ząb należy przynieść ze sobą do stomatologa. W tym przypadku nie ma szczególnych procedur co do przechowywania takiego zęba.  Dzięki temu lekarz stomatolog może ocenić czy ząb faktycznie został wybity czy może jednak wtłoczony całkowicie lub jakaś jego część uległa złamaniu i została w zębodole.
  • Jeżeli jednak nie ma możliwości przyniesienia utraconego zęba do stomatologa, lekarz stomatolog by rozwiać wszelkie wątpliwości w razie potrzeby wykonuje dodatkowo zdjęcie rentgenowskie. 
  • Zalecana jest miękka dieta przez tydzień, właściwa higiena jamy ustnej, która warunkuje prawidłowe gojenie zębodołu.
  • Kontrolne badania kliniczne zaleca się po 1 tygodniu, następnie po 6 miesiącach i po 1 roku, w tym również badania rentgenowskie. Należy kontynuować badania kontrolne co rok do momentu wyrżnięcia zęba stałego.

Ciekawostka – jak złagodzić ból i obrzęk po wybiciu zęba – domowe lody

Aby złagodzić ból i obrzęk tkanek miękkich należy chłodzić miejsce urazu. Warto zawsze mieć w takim przypadku w zamrażalce DOMOWE lody. Wykonuje się je bardzo prosto w sylikonowych foremkach z owoców według upodobań dziecka – mogą to być np. zblendowane: banany z jogurtem, arbuz (bez pestek). Należy unikać jednak maliny, jagody i truskawki, których pestki i mogą wchodzić w przecięcia struktur miękkich. Dziecko przykłada taki lód w miejsce urazu. Dzięki temu kurczą się naczynia zmniejsza się: krwawienie, obrzęk tkanek miękkich i ból, co dziecku przynosi ulgę a i lekarz ma ułatwioną sytuację podczas badania klinicznego.


lek. stom. Agnieszka Tarkowska

stomatolog w Centrum Medycznym CMP